سوره شمس — آیه 11

معانی کلمات:

• ثَمُود: نام قوم حضرت صالح علیه السلام است که در منطقه حِجر (میان حجاز و شام) زندگی می‌کردند.
• طَغْوی: طغیان و سرکشی، تجاوز از حد در گناه و عصیان.

تفسیر آیه:

قوم ثمود پیامبر خود، حضرت صالح علیه‌السلام را تکذیب کردند و این تکذیب نه از روی نادانی، بلکه به سبب طغیان و سرکشی شدید آنان بود. آنان با وجود دیدن معجزات روشن، از جمله شتری که از دل کوه بیرون آمد، باز هم بر عصیان و گناه خود اصرار ورزیدند. طغیان آنان به حدی رسید که شقی‌ترین فرد قوم برخاست و آن ناقه الهی را پی کرد و بدین‌سان، آخرین نشانه صدق پیامبر را نابود ساختند. این آیه بیانگر آن است که سرچشمه تکذیب حق، نه کمبود دلیل، بلکه فزونی طغیان و سرکشی در برابر فرمان خداست.

فواید و پیام‌های آیه:

• طغیان و سرکشی، انسان را به جایی می‌رساند که حق را با وجود روشن‌بودن، انکار می‌کند؛ پس باید مراقب دل‌های خود باشیم که با گناه، سخت و از پذیرش حق محروم نشوند.
• سرنوشت قوم ثمود هشداری است برای همه انسان‌ها که عاقبت تکذیب پیامبران و تجاوز از حدود الهی، نابودی و خواری است.
• این آیه نشان می‌دهد که خداوند هرگز ستمگران را بی‌کیفر نمی‌گذارد و عدالت الهی شامل حال همه طغیانگران خواهد شد؛ پس بندگان باید از نافرمانی بپرهیزند و به رحمت و عذاب خداوند امید و بیم داشته باشند.