Аш-Шамс сүрөсү — Аят 14

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• فَكَذَّبُوهُ — алар аны (Салих пайгамбарды) жалганга чыгарышты.
• فَعَقَرُوهَا — алар төөнү союп өлтүрүштү (анын бут тарамышын кесип майып кылышты).
• فَدَمْدَمَ — Аллах аларга азабын катуу түрдө түшүрдү, кыйратып жок кылды.
• فَسَوَّاهَا — Аллах алардын баарын бирдей кылып жок кылды, эч кимисин калтырбады.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Самуд коомунун окуясын баяндайт. Самуд эли Салих пайгамбарга (алайхис-салам) ыйман келтирбей, аны жалганчыга чыгарышты. Аллах аларга белги-белги катары ажайып бир төөнү жиберген эле. Салих пайгамбар аларга: «Аллахтын төөсүнө зыян тийгизбегиле, ага суу ичүү кезеги бар, силерге да өз кезегиңер бар» — деп эскерткен. Бирок алар аны угуунун ордуна, пайгамбарды жалганга чыгарып, эң жаман адамдары баштаган топ төөнү союп өлтүрүштү. Алардын баары бул кылмышка макул болуп, күнөөгө шерик болушту.

Ошондо Аллах аларга катуу азабын түшүрдү. Катуу үн (кыйкырык) менен алардын баарын кыйратып жок кылды. Аллах алардын кылган күнөөлөрүнүн себебинен ушундай жазага тартты. Ал алардын баарын бирдей кылып, эч кимисин калтырбай жок кылды — байы да, кедейи да, күчтүүсү да, алсызы да азаптан кутула албады.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын эскертүүсүнө кулак салуу зарыл: Салих пайгамбар аларды Аллахтын азабынан эскерткен, бирок алар кулак салбай, акыбети кандай болорун ойлошкон эмес. Биз да Аллахтын буйруктарын жана пайгамбардын эскертүүлөрүн угуп, аларга баш ийишибиз керек.
• Күнөөгө шерик болуу коркунучтуу: Төөнү бир адам өлтүргөн болсо да, бүт коом ага макул болуп, күнөөгө шерик болушту. Демек, жаман ишке макул болуу да, көмөк көрсөтүү да күнөөгө алып барат.
• Аллахтын адилеттиги жана кудурети: Аллах аларды баарын бирдей жазага тартты. Аллах эч кимге зулумдук кылбайт, бирок күнөөкөрлөрдү адилеттүү түрдө жазалайт. Ал эч кимдин кутулуп кетишине жол бербейт.
• Ислам — ыйман жана жакшылык жолу: Бул окуя бизге ыймандуу болуу, пайгамбарларды жалганга чыгарбоо, Аллахтын белгилерин урматтоо керектигин үйрөтөт. Ислам дини адамды жакшылыкка, адилеттикке жана Аллахтын буйруктарына моюн сунууга чакырат. Аллахтын азабынан коркуп, жакшылык иштерди кылып, күнөөлөрдөн алыс бололу.