Sure Leyl — Ayet 4

Kelime Anlamları:

• سَعْيَكُمْ (Sa'yeküm): Çalışmanız, gayretiniz, ameliniz.
• لَشَتَّى (Le-şettâ): "Şettâ", "şetît" kelimesinin çoğuludur; birbirinden farklı, ayrı ayrı, çeşit çeşit, dağınık ve zıt anlamına gelir.

Tefsir:

Allah Teâlâ bu âyet-i kerîmede, insanların bu dünyadaki çalışma ve gayretlerinin asla tek bir doğrultuda ve aynı şekilde olmadığını, aksine birbirinden tamamen farklı ve hatta zıt yönlere gittiğini haber vermektedir. Yüce Allah, bu gerçeği öncesinde geceye, gündüze ve erkek-dişi olarak yaratılan çiftlere yemin ederek vurgulamıştır. Bu yeminler, insanın hayatındaki zıtlıkların ve farklılıkların Allah'ın kudretinin bir tezahürü olduğunu hatırlatır.

İşte bu âyet, tıpkı gecenin karanlığı ile gündüzün aydınlığının birbirine zıt olması gibi, insanların da amel ve niyetlerinin birbirine zıt olduğunu beyan eder. Kimi insan, bütün gayretini dünya menfaatine, nefsinin arzularına ve geçici zevklere ulaşmak için harcar; kimi ise bütün çabasını Allah'ın rızasını kazanmaya, ahiret saadetine ve ebedi kurtuluşa yöneltir. Bu çaba ve gayretlerin sonuçları da elbette farklı olacaktır: Kiminin ameli onu cennete götürecek hayırlı işler, kiminin ameli ise onu cehenneme sürükleyecek kötü işlerdir. Bu âyet, insanın önünde iki yol olduğunu ve herkesin kendi tercihiyle bu yollardan birini seçtiğini, dolayısıyla sorumluluğun da kişiye ait olduğunu ifade eder.

Çıkarılan Dersler ve Faydalar:

Bu âyet bize, hayatın bir imtihan olduğunu ve bu imtihanda herkesin kendi gayretine göre karşılık göreceğini öğretir. İnsanların amelleri birbirinden farklı olduğu gibi, bu amellerin karşılıkları da farklı olacaktır. Bu durum, Müslüman için büyük bir uyarı ve aynı zamanda bir müjdedir. Uyarıdır; çünkü kişi, gayretini sadece dünyaya yöneltip ahiretini unutmamalıdır. Müjdedir; çünkü kişi, hangi yaşta veya hangi durumda olursa olsun, gayretini Allah rızasına yönelttiği takdirde bunun karşılığını mutlaka görecektir. Bu âyet, Müslümanı sürekli olarak niyetini ve amacını gözden geçirmeye, çalışmasının yönünü tayin etmeye ve en güzel şekilde Allah'a yönelmeye teşvik eder. Zira asıl kurtuluş, gayretini Allah'ın rızasına ve ahiret saadetine hasredenlerindir.