Sure Leyl — Ayet 3

Kelime Anlamları:

• Ve mâ haleka: "Ve yaratan şeye andolsun" – burada "mâ" harfi kasem (yemin) anlamı taşır ve "şey" manasına gelir.
• Ez-zeker: Erkek, eril cinsiyet.
• El-ünsâ: Dişi, dişil cinsiyet.

Tefsir:

Yüce Allah bu âyet-i kerimede, kâinatın en büyük delillerinden birine daha dikkat çekerek yemin etmektedir: Erkek ve dişi olarak yaratılan bütün canlılar! Bu yemin, Allah'ın kudretinin ve hikmetinin ne kadar muazzam olduğunu gözler önüne sermektedir. Zira insan neslinin devamı, hayvanların üremesi ve yeryüzündeki dengenin korunması, bu çiftlerin yaratılışına bağlıdır.

Âyetin işaret ettiği mana, sadece insanla sınırlı değildir; bütün canlıları kapsar. Nitekim ilk insan olan Hz. Âdem ile eşi Hz. Havva, bu yaratılışın başlangıcını temsil eder. Allah Teâlâ, erkek ve dişiyi birbirini tamamlayan, birbirine muhtaç ve birbirinden farklı özelliklerle yaratmıştır. Bu farklılık, bir üstünlük sebebi değil, bir rahmet ve hikmet tecellisidir.

Bu yeminin ardından gelen âyetlerde, insanların amellerinin farklı farklı olduğu haber verilmektedir. Kimi insan dünyaya dalar, kimi ahiret için çalışır. İşte bu âyet, insanı düşünmeye davet eder: Madem Allah erkek ve dişiyi bir hikmetle yarattı, öyleyse senin yaratılışın da boşuna değildir. Senin önünde bir sorumluluk, bir imtihan vardır.

Ey insan! Kendini tanı, yaratılış gayeni düşün. Seni yaratan, sana eşini de yaratan, seni en güzel şekilde donatan Allah'a karşı nankörlük etme. Bu kadar büyük nimetler içinde yüzüyorken, O'nun rızasını kazanmak için gayret et. Unutma ki, erkek olsun kadın olsun, hepiniz Allah katında eşitsiniz; üstünlük ancak takva iledir. Öyleyse hayatını, bu yüce yaratılışın hakkını verecek şekilde yaşa; dünyanın geçici zevklerine aldanma, ebedi kurtuluşun yolunu tut.