Аль-Аляк сүрөсү — Аят 13

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَرَأَيْتَ — «көрдүңбү?», «ойлонуп көрдүңбү?» деген мааниде. Бул жерде таң калуу жана эскертүү максатында колдонулуп, окурманды ой жүгүртүүгө чакырат.
• كَذَّبَ — «жалганга чыгарды», «четке какты» дегенди билдирет. Бул жерде пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) келген чындыкты жалган деп эсептөө маанисинде.
• تَوَلَّى — «жүзүн бурду», «баш тартты», «четтеп кетти» деген мааниде. Ишенимден жана баш ийүүдөн баш тартууну туюндурат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, адамзаттын акылы бар пендеси, ойлонуп көрдүңбү? Пайгамбарды (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) намаз окуганда тоскон жана ага зордук-зомбулук көрсөткөн ошол текебер адам — эгер ал Аллах тараптан келген чындыкты жалганга чыгарып, ага ишенбей, жүзүн буруп кетсе, эмне болорун ойлонуп көрдүңбү? Ал өзүнүн бул кылганы менен Аллахтын алдында жоопкерчиликтен коркпойбу? Аллах анын баарын көрүп турат, эч нерсе Ага жашыруун эмес. Эгер ал мындай текеберлигин жана душмандыгын уланта берсе, анда Аллах аны маңдайынан кармап, катуу азапка тартат. Ал эми пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) келсек, ал ага эч кандай зыян келтире албайт. Ошондуктан пайгамбар ага баш ийбеши, намазды таштабашы жана Раббисине сажда кылып, Ага жакындашы керек.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Чындыкка каршы чыгуунун акыбети оор: Кимде-ким Аллахтын аяттарын жалганга чыгарып, алардан жүзүн бурса, ал өзүнүн бул кылганы менен чоң зыянга учурайт. Бул аят аркылуу Аллах бизди ушундай жоруктардан сактанууга чакырат.
• Аллахтын көзөмөлү дайыма бар: Аллах адамдардын баарын көрүп турат, эч ким Анын көзүнөн качып кутула албайт. Бул бизди жакшылыкка умтулууга жана жамандыктан кайтарууга түрткү берет.
• Намаздын жана сажданын мааниси зор: Аяттын аягында пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) намазды таштабай, сажда кылып, Раббисине жакындашуу буйрулат. Бул аркылуу биз намаздын жана сажданын Аллахка жакындашуудагы ордун түшүнөбүз.
• Ислам — ырайым жана акыйкат дини: Бул аятта Аллах адилетсиздикке жана текеберликке каршы эскертүү берип, чындыкка жана жакшылыкка чакырат. Бул Исламдын адамды жакшылыкка багыттоочу, ырайымдуу жана акыйкат дини экенин көрсөтөт.
• Пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) бекемдиги: Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) душмандарынын зордук-зомбулуктарына карабастан, Аллахка болгон ишенимин бекем сактап, Ага баш ийүүнү уланткан. Бул биз үчүн чоң үлгү.