سوره علق — آیه 5

معانی کلمات:

• عَلَّمَ: تعلیم داد، آموخت.
• الْإِنسَانَ: انسان (مراد جنس انسان است، یعنی همه افراد بشر).
• مَا لَمْ يَعْلَمْ: چیزهایی که نمیدانست.

تفسیر آیه:

خداوند متعال، انسان را از نادانی مطلق به وادی علم و دانش هدایت کرد. او به انسان چیزهایی آموخت که پیش از آن هیچ اطلاعی از آنها نداشت. این تعلیم، شامل همه ابعاد زندگی انسان است؛ هم علوم دینی و شناخت پروردگار، هم علوم دنیوی مانند نوشتن، خواندن، صنعت، کشاورزی، پزشکی و سایر دانشهایی که انسان به مرور زمان و با هدایت الهی آنها را کشف کرده است. خداوند با این تعلیم، انسان را از تاریکی جهل نجات داد و او را به نور معرفت رساند. این آیه نشان میدهد که سرچشمه همه دانشها و آگاهیهای بشر، خداوند است و اوست که به انسان قدرت تفکر و یادگیری عطا کرده است.

فواید و پیامهای آیه:

• علم و دانش، نعمتی بزرگ از جانب خداوند است و انسان باید قدر این نعمت را بداند و در راه درست از آن استفاده کند.
• هیچ دانشی بدون اذن و هدایت الهی به دست نمیآید؛ پس انسان باید در کسب علم، توکل بر خدا کند و از او یاری بطلبد.
• این آیه انگیزهای قوی برای طلب علم و یادگیری در طول زندگی است، چرا که خداوند انسان را برای یادگیری آفریده و او را به این امر تشویق کرده است.
• اسلام دینی است که به علم و دانش اهمیت فراوانی میدهد و اولین آیات نازل شده بر پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) درباره خواندن و یادگیری است.