سوره یونس — آیه 107

## معانی واژگان

• یَمْسَسْكَ: به تو برسد، گرفتار کند
• بِضُرٍّ: به زیان و گزند، سختی و بلا
• کَاشِفَ: برطرف‌کننده، بازدارنده
• یُرِدْكَ بِخَيْرٍ: برای تو خیر بخواهد، ارادهٔ نیکی دربارهٔ تو کند
• رَادَّ: بازدارنده، مانع‌شونده
• فَضْلِهِ: بخشش و احسان او

## تفسیر آیه

ای پیامبر! اگر خداوند اراده کند که به تو گزند و آسیبی برسد — چه بیماری، چه فقر، چه ناملایمات زندگی — هیچ کس در جهان توانایی برطرف کردن آن را ندارد، مگر خودِ خداوند. نه دعای شفاعت‌کنندگان، نه تلاش درمانگران، نه نیروی قدرتمندان، هیچ‌کس نمی‌تواند آنچه را خدا خواسته از تو دور کند، مگر خود او که بخواهد آن را برطرف سازد.

و از سوی دیگر، اگر خداوند اراده کند که به تو خیر و نیکی و برکتی برساند — چه سلامتی، چه ثروت، چه عزت و چه موفقیت — هیچ کس نمی‌تواند مانع رسیدن آن فضل و احسان الهی به تو شود. نه دشمنان بتوانند جلوی آن را بگیرند، نه حسودان قادر به دفع آن هستند، نه هیچ نیرویی در زمین و آسمان توانایی جلوگیری از فضل خدا را دارد.

خداوند متعال است که به هر کس از بندگانش بخواهد، خیر و شر، نعمت و بلا، رحمت و آزمایش را می‌رساند. این اوست که تدبیر امور عالم به دست اوست و هیچ کس در برابر مشیت او نمی‌تواند ایستادگی کند. او حکیمانه بر اساس مصلحت بندگانش، گاهی به آنان نعمت می‌دهد و گاهی آنان را با سختی‌ها می‌آزماید.

و در پایان، خداوند خود را با دو صفت زیبا معرفی می‌کند: «غفور» یعنی بسیار آمرزنده که گناهان بندگان توبه‌کار را می‌بخشد و آنان را مورد عفو خود قرار می‌دهد، و «رحیم» یعنی مهربان و بخشاینده نسبت به بندگان مؤمن و مطیع خود که رحمت خاص او شامل حال آنان می‌شود.

## فواید و درس‌های آیه

1. توحید در ربوبیت: این آیه به ما می‌آموزد که تنها خداوند است که سود و زیان را در دست دارد و هیچ کس جز او نمی‌تواند در سرنوشت ما تأثیری بگذارد. پس باید تنها از او ترسید و تنها به او امید بست.
2. آرامش و توکل: وقتی انسان بداند که هیچ قدرتی جز خدا نمی‌تواند به او آسیب برساند یا خیری را از او دریغ کند، دلی آرام و مطمئن پیدا می‌کند و در برابر سختی‌ها صبور و در برابر نعمت‌ها شکرگزار می‌شود.
3. امید به رحمت الهی: معرفی خداوند به‌عنوان «غفور» و «رحیم» در پایان آیه، دریچهٔ امید را به روی همهٔ گناهکاران می‌گشاید و به آنان می‌آموزد که هرگز از رحمت خدا ناامید نشوند، زیرا او آمرزنده و مهربان است.
4. تسلیم در برابر قضای الهی: این آیه به ما می‌آموزد که در برابر تقدیر الهی تسلیم باشیم و بدانیم هر آنچه خدا برای ما می‌خواهد، خیر و مصلحت ما در آن است، چه آن را بلا ببینیم و چه نعمت.
5. دعا و نیایش: چون تنها خداوند است که می‌تواند بلا را برطرف کند و خیر را برساند، پس باید در همهٔ حالات به درگاه او دعا کنیم و از او بخواهیم که ما را از آسیب‌ها حفظ کند و به ما فضل و رحمت خود را ارزانی دارد.