سوره هود — آیه 110

معانی کلمات:

• آتَيْنَا: عطا کردیم، دادیم.
• الْكِتَابَ: تورات.
• فَاخْتُلِفَ فِيهِ: پس در آن اختلاف کردند (گروهی ایمان آوردند و گروهی کفر ورزیدند).
• كَلِمَةٌ سَبَقَتْ: حکم و قضای قبلی خداوند (تأخیر عذاب تا روز قیامت).
• لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ: هر آینه میان آنان داوری میشد (یعنی عذاب دنیوی نازل میگشت).
• مُرِيبٍ: شکّی که دل را به تردید و اضطراب میاندازد.

تفسیر آیه:

به یقین، ما به موسی (علیهالسلام) کتاب آسمانی تورات را عطا کردیم، اما قوم او در آن اختلاف کردند؛ برخی به آن ایمان آوردند و برخی کفر ورزیدند، همانگونه که قوم تو (ای پیامبر) درباره قرآن اختلاف کردند و گروهی آن را تصدیق و گروهی تکذیب نمودند. اگر حکم و قضای قبلی از جانب پروردگارت نبود که عذاب را به تأخیر اندازد و در دنیا شتاب نکند، هر آینه در همان دنیا میان آنان داوری میشد و کافران هلاک میگشتند و مؤمنان نجات مییافتند. و به راستی که کافران از یهود و مشرکان، درباره این قرآن در شکّی هستند که دلهایشان را به تردید و اضطراب میاندازد و آنان را در بیقراری و نگرانی نگه میدارد.

فواید و پیامهای آیه:

1. سنت خداوند بر این است که عذاب را در دنیا شتابزده نازل نمیکند و به بندگان مهلت میدهد تا توبه کنند و به راه حق بازگردند؛ این نشانه رحمت و بردباری پروردگار است.
2. اختلاف در کتابهای آسمانی، نه به دلیل نقص آن کتابها، بلکه به سبب سرکشی و لجاجت بشر است؛ بنابراین مؤمن باید در برابر حق، تسلیم باشد و از اختلاف و تفرقه بپرهیزد.
3. شک و تردید نسبت به قرآن، آرامش را از دل میگیرد و انسان را در اضطراب و نگرانی فرو میبرد؛ اما ایمان به آن، مایه اطمینان قلب و سکون روح است.
4. این آیه تسلیتبخشی برای پیامبر (صلیالله علیه وآله وسلم) و مؤمنان است که بدانند مخالفت با حق، پدیده تازهای نیست و در امتهای پیشین نیز رخ داده است؛ پس بر استقامت خود پایدار بمانند و از دشمنان نهراسند.