Сураи Худ — Оят 110

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• آتَيْنَا: додем, ато кардем.
• الْكِتَابَ: китоб — дар ин ҷо мурод Таврот аст.
• فَاخْتُلِفَ فِيهِ: пас дар бораи он ихтилоф карданд — яъне баъзеҳо онро тасдиқ карданд ва баъзеҳо инкор.
• كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ: сухане ки аз Парвардигорат пеш рафтааст — яъне қазои илоҳӣ ва ваъдаи Худо, ки азобро ба таъхир меандозад.
• لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ: ҳукм карда мешуд миёни онҳо — яъне ҳалок шудани кофирон ва наҷот ёфтани мӯъминон.
• شَكٍّ مُّرِيبٍ: шакки шубҳаангез — шакке, ки одамро ба изтироб ва нооромӣ меандозад.

1. Тафсири оят:

Худои Таоло ба Пайғамбари Худ (с) тасаллӣ медиҳад ва мефармояд, ки Мо ба Мӯсо (а) китоб — яъне Таврот — ато кардем. Пас қавми ӯ дар бораи он ихтилоф карданд: гурӯҳе ба он имон оварданд ва гурӯҳи дигар онро инкор карданд. Ин ҳамон чизест, ки қавми ту низ бо Қуръон карданд. Ин суннати Худо дар миёни мардум аст, ки ҳақро баъзеҳо қабул мекунанд ва баъзеҳо рад мекунанд.

Сипас Худои Таоло мефармояд, ки агар сухани пеш рафтаи Парвардигорат набуд — яъне қазои Худо, ки азобро ба бандагонаш ба таъхир меандозад ва онро то рӯзи қиёмат бо ҳикмате ба таъхир мегузорад — ҳаройна, миёни онҳо дар ҳамин дунё ҳукм карда мешуд: кофирон ҳалок мешуданд ва мӯъминон наҷот меёфтанд. Аммо Худои Таоло ба сабаби ҳикмати Худ азобро пеш намеандозад, то шояд баъзеҳо тавба кунанд ва ба роҳи ҳақ баргарданд.

Дар охир Худои Таоло мефармояд, ки кофирон аз яҳудиён ва мушрикон нисбати ин Қуръон дар шакки шубҳаангез ҳастанд — шакке, ки дили онҳоро ноором месозад ва онҳоро ба изтироб меандозад. Ин шак аз рӯи ҳасад ва кибр аст, на аз рӯи далел ва ҳуҷҷат.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят ба мо меомӯзад, ки ихтилоф дар бораи китобҳои осмонӣ ва паёмҳои Худо чизе нав нест; ин ҳолат дар умматҳои пешин низ вуҷуд дошт. Пас мо бояд собитқадам бошем ва ба Қуръон боварӣ дошта бошем.
• Худои Таоло бо ҳикмати Худ азобро ба таъхир меандозад, то мардум имкони тавба ва ислоҳ дошта бошанд. Ин нишонаи раҳмат ва сабру ҳалимии Худованд аст.
• Шак ва шубҳа дар дил боиси нооромӣ ва изтироб мегардад, аммо имон ва яқин ба Худо оромиш ва осудагии дил меорад.
• Қуръон китоби ҳидоят аст ва ҳар касе, ки бо дили кушода ба он рӯ оварад, роҳи ростро меёбад. Пас биёед мо бо ихлос ва таваҷҷуҳ ба Қуръон гӯш диҳем ва аз он пайравӣ кунем, то дар дунё ва охират комёб шавем.