سوره هود — آیه 20

معانی کلمات:

• مُعْجِزِينَ: ناتوان گذارندگان، یعنی کسانی که بتوانند از چنگال قدرت خدا بگریزند و او را ناتوان سازند.
• أَوْلِيَاءَ: یاران و یاورانی که بتوانند از آنان در برابر عذاب الهی دفاع کنند.
• یُضَاعَفُ: دو چندان میشود، یعنی عذابشان چند برابر میگردد.

تفسیر آیه:

این آیه به توصیف حال کافران و گمراهکنندگانی میپردازد که در برابر حق و هدایت ایستادگی کردند و دیگران را نیز از راه خدا بازداشتند. خداوند میفرماید: اینان هرگز نتوانستند در زمین از چنگال قدرت الهی بگریزند و خود را از قلمرو فرمانروایی خدا خارج سازند. هیچ یاور و پشتیبانی نیز برای آنان وجود ندارد که بتواند آنان را از عذاب و کیفر الهی محافظت کند. به همین دلیل، عذاب آنان در روز قیامت دو چندان و چند برابر خواهد شد؛ چرا که هم خود گمراه شدند و هم دیگران را به گمراهی کشاندند و در برابر شنیدن حق و دیدن نشانههای الهی، گوش و چشم خود را بستند. آنان نه توانایی شنیدن سخن حق را با گوش جان داشتند و نه توانایی دیدن آیات الهی را با چشم بصیرت؛ زیرا دلهایشان از پذیرش حقیقت رویگردان بود و به همین سبب، درک و فهم آنان نیز از کار افتاده بود.

فواید و پیامهای آیه:

• هیچکس نمیتواند از قلمرو قدرت خداوند بگریزد؛ پس انسان باید همواره مراقب اعمال خود باشد و بداند که در برابر خداوند مسئول است.
• گمراه کردن دیگران، گناهی بس بزرگ است که عذاب آن در قیامت چند برابر خواهد بود؛ پس باید در گفتار و رفتار خود، هدایتگر دیگران باشیم.
• شنیدن حق و دیدن نشانههای الهی، نیازمند قلبی پاک و ارادهای خالص است؛ کسانی که با لجاجت و عناد با حق برخورد کنند، از درک حقیقت محروم میمانند.
• رحمت خداوند اقتضا میکند که عذاب را به تأخیر بیندازد تا بندگان توبه کنند، اما اگر کسی از این فرصت استفاده نکند، عذاب او در آخرت سخت و چند برابر خواهد بود.