Худ сүрөсү — Аят 40

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• حَتَّىٰ إِذَا: «Акыры... кезикте» деген мааниде, окуянын убакыт чегин билдирет.
• أَمْرُنَا: «Биздин буйругубуз» — бул жерде Аллахтын аларды кыйратуу тууралуу чечими жана буйругу.
• وَفَارَ: «Кайнап чыкты, атырылып чыкты» дегенди билдирет.
• التَّنُّورُ: «Тандыр» — нан бышырылуучу очок. Бул жерде суунун ошол жерден кайнап чыгышы топон суунун башталганынын белгиси болгон.
• احْمِلْ: «Жүктө, ал» деген буйрук.
• زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ: «Эки жуп» — ар бир түрдөн эркек жана ургаачыдан экиден.
• أَهْلَكَ: «Үй-бүлөңдү, үй ичиңдегилерди».
• سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ: «Ага сөз (өкүм) мурун эле өтүп кеткен» — башкача айтканда, каапырлыгы себептүү кыйратылаары алдын ала белгиленген адамдар.
• وَمَنْ آمَنَ: «Ыйман келтиргендерди да».
• قَلِيلٌ: «Аз гана» — сан жагынан өтө аз топ.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Нух пайгамбар (алайхис-салам) Аллахтын буйругу боюнча кеме куруу ишин аяктагандан кийин, Аллахтын аларды кыйратуу тууралуу буйругу келди. Ошол учурда нан бышырылуучу тандырдан суу кайнап чыгып, топон суунун башталганынын белгиси болду. Бул — Аллах тарабынан белгиленген белги эле. Ошондо Аллах Нух пайгамбарга (алайхис-салам) мындай деп буйруду: кемеге жер бетиндеги ар бир жаныбардын түрүнөн эркек жана ургаачыдан экиден жүктө; ошондой эле өз үй-бүлөңдү да ал, бирок алардын ичинен ыйман келтирбей, кыйратылаары алдын ала белгиленген адамдарды (мисалы, анын уулу жана аялы) алба; жана сага ыйман келтирген адамдарды да кемеге жүктө. Бирок Нух пайгамбардын (алайхис-салам) узак убакыт бою элин ыйманга чакырганына карабастан, ага ыйман келтиргендердин саны өтө аз болду.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана өкүмдөр:

• Аллахтын буйругу жана чечими өз убагында сөзсүз ишке ашат; ага эч ким тоскоол боло албайт.
• Нух пайгамбардын (алайхис-салам) узак убакыт чакырганына карабастан, ыйман келтиргендердин аз болушу — акыйкат жолдо болгондор кээде аз болушу мүмкүн экенин көрсөтөт. Бул ыймандуу адамдарга сабыр кылууга жана жалгыз калганда да акыйкаттан тайбай турууга үндөйт.
• Аллах ыймандууларды жана аларга пайдалуу нерселерди кыйроодон сактап калат; Нухтун кемеси ага ыйман келтиргендер үчүн куткаруу каражаты болгон.
• Үй-бүлөлүк байланыш ыймандан жогору турбайт: Нухтун уулу жана аялы ыйман келтирбегени себептүү кыйроого учурады. Бул — ыймандын жана такыбалыктын ар кандай туугандыктан артык экенин билдирет.
• Аллах адамдарга жана жаныбарларга болгон ырайымынын белгиси катары жаныбарлардын түрлөрүн сактап калууну буйруган; бул — жаратылышты жана анын ар түрдүүлүгүн сактоонун маанилүүлүгүнө ишарат.
• Бул окуя ыймандууларга Аллахтын жардамы жана жеңиши ар дайым жакын экенин, ал эми каапырлардын азабы сөзсүз келерин эскертет. Ошондуктан ар бир адам Аллахка тооба кылып, ыйманга бекем болушу керек.