سوره ہود — آيت 92

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• رَهْطِي: منهنجو قبيلو، منهنجا مائٽ ۽ عشيرو.
• أَعَزُّ: وڌيڪ عزت وارو، وڌيڪ مرتبي وارو.
• وَرَاءَكُمْ ظِهْرِيًّا: پنهنجي پٺيءَ پويان اڇلائي ڇڏيو، يعني نظرانداز ڪري ڇڏيو، ڪو به لحاظ نه رکيو.
• مُحِيطٌ: احاطو ڪندڙ، يعني هر شيءِ کي پنهنجي علم ۾ ڍڪي ڇڏيندڙ، ڪجهه به کانئس لڪل ناهي.

2) آيت جي تفسير:

حضرت شعيب عليه السلام پنهنجي قوم کي نصيحت ڪندي فرمايو: اي منهنجي قوم! ڇا منهنجو قبيلو ۽ منهنجا مائٽ اوھان وٽ الله کان به وڌيڪ عزت وارا ۽ مرتبي وارا آهن؟ اوھان منهنجي مائٽن جو ته لحاظ رکيو ۽ مون کي انهن جي سبب ايذاءُ نه ڏنو، پر الله تعاليٰ جو حق اوھان پٺيءَ پويان اڇلائي ڇڏيو ۽ سندس حڪم کي نظرانداز ڪري ڇڏيو، نه سندس حڪم مڃيو ۽ نه سندس منع ڪيل شين کان رڪيو. ياد رکو ته منهنجو رب اوھان جي سڀني ڪمن کي پنهنجي علم سان گهيري ۾ آندل آهي، اوھان جو ڪو به عمل کانئس لڪل ناهي، نه ذرو برابر به، ۽ هو اوھان کي ان جو بدلو ضرور ڏيندو، دنيا ۾ به ۽ آخرت ۾ به.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جي نافرماني ۽ سندس حڪمن کي نظرانداز ڪرڻ سخت گناهه آهي، ڇاڪاڻ ته الله اسان جو خالق ۽ پالڻهار آهي، سندس حق سڀني کان مٿانهون آهي.
• مخلوق جي عزت ۽ لحاظ کي خالق جي حڪم تي ترجيح ڏيڻ غلط آهي؛ اسان کي هميشه الله جي رضا کي سڀني کان مٿي رکڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ هر شيءِ جو علم رکي ٿو، اسان جا سمورا ڪم سندس علم ۾ آهن، تنهنڪري اسان کي هميشه نيڪ عمل ڪرڻ ۽ برائي کان پرهيز ڪرڻ گهرجي.
• الله جي رحمت ۽ انصاف تي ڀروسو رکڻ گهرجي؛ هو هر عمل جو بدلو ڏيندو، نيڪي جو نيڪي ۽ بدي جو بدي.
• انبياءِ ڪرام عليهم السلام جي نصيحت ۾ هميشه اسان جي ڀلائي آهي، اسان کي گهرجي ته انهن جي تعليمات کي دل سان قبول ڪريون ۽ ان تي عمل ڪريون.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ جا اهڙا بيشمار احڪام ۽ نصيحتون موجود آهن، جيڪي اسان کي صحيح رستو ڏيکارين ٿيون؛ اسان کي گهرجي ته قرآن کي پڙهون، سمجهون ۽ ان تي عمل ڪريون ته جيئن دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿيون.