Йусуф сүрәсе — Аять 16

Сүзләрнең мәгънәләре:

• «Җәәү» — килделәр, кайттылар.
• «Абахүм» — аларның әтиләре (Ягъкуб галәйһиссәлам).
• «Гишәә’» — ахшам вакыты, кич кергән чак, беренче төн сәгатьләре.
• «Йәбкун» — елыйлар, күз яшьләре коялар.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Йусуфның абыйларының хәйләкәр эшләрен сөйли. Алар Йусуфны коега ташлап, аның күлмәген ялган кан белән буяп, әтиләре янына кич кенә, ахшам вакытында кайттылар. Алар елап килделәр, ләкин бу чын елау түгел, ә ялган елау иде — үзләренең мәкерле эшләрен яшерү өчен, әтиләренең йөрәген йомшарту өчен алар үзләрен елаганга салыштылар. Алар кич вакытын сайладылар, чөнки караңгылыкта әтиләренең йөзендәге хәсрәтне, шик-шөбһәне ачык күрмәсләр иде, һәм үзләренең ялган елаулары да шул караңгылыкта әтиләренә чын кебек тоелыр иде. Бу аларның эшләрендәге хәйләкәрлекне күрсәтә — алар төн караңгылыгын үзләренең ялган сүзләрен яшерү өчен кулландылар.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Ялганның вакытлы гына булуы — бу аятьтә без ялганчыларның үз ялганнарын яшерү өчен төрле алымнар куллануларын күрәбез, ләкин Аллаһы Тәгалә аларның эшләрен фаш итәчәк. Ялган беркайчан да озак яшәми, хакыйкать һәрвакыт ачыклана.
2. Балаларның әти-әниләренә карата мөнәсәбәте — бу аять безне балаларның әти-әниләрен хөрмәт итүләре, аларны алдамаулары һәм аларның йөрәкләрен авырттырмаулары кирәклеген өйрәтә. Йусуфның абыйлары әтиләрен алдап, аның йөрәгенә тирән яра салдылар, бу — бик зур гөнаһ.
3. Аллаһыга тәвәккәл итү — Ягъкуб пәйгамбәр балаларының ялганын сизсә дә, ул Аллаһыга тәвәккәл итте һәм сабыр итте. Безгә дә авыр хәлләрдә Аллаһыга ышанып, сабыр итәргә кирәк, чөнки Аллаһы Тәгалә һәр эшнең хакыйкатен белә.
4. Елауның ике төре — чын елау — йөрәктән чыккан, ә ялган елау — күз яшьләре генә. Аллаһы Тәгалә безнең йөрәкләребездәге ниятләрне белә, шуңа күрә безнең барлык эшләребез дә ихлас булырга тиеш.