Yûsuf Suresi — Ayet 16

Kelime Anlamları:

• Aşâen (عِشَاءً): Akşam vakti, gecenin başlangıcı.
• Yebkûn (يَبْكُونَ): Ağlıyorlar, ağlaşıyorlar.

Tefsir:

Yûsuf'un kardeşleri, babaları Ya'kûb aleyhisselâm'ın huzuruna akşam vakti, gecenin karanlığı çökerken geldiler. Gözlerinden yaşlar süzülüyor, hıçkırıklarla ağlıyorlardı. Ancak bu ağlayış, içlerindeki acıdan değil; tam aksine, işledikleri büyük vebali gizlemek ve babalarını kandırmak için sahneledikleri sahte bir gözyaşıydı. Gece karanlığını, ağlamalarının samimi görünmesi için bir perde olarak kullandılar. Zira gündüzün gözleri, yalanın izlerini daha net seçebilirdi; ama akşamın alacakaranlığı, yüzlerindeki sahte hüznü gizlemeye yarıyordu.

Bu manzara, insanın kalbinin ne kadar derin bir karanlığa gömülebileceğini gösterir. Onlar, kardeşlerini kuyuya atmışlar, babalarının kalbini ise yalan bir ağlayışla dağlamışlardı. Oysa mümin, doğruluğu kendine şiar edinir; gözyaşı, ancak samimi bir kalbin ve temiz bir vicdanın tercümanı olduğunda değerlidir. Allah katında makbul olan, sahte bir pişmanlık değil; içten gelen bir tevbe ve doğruluk üzere sebat etmektir.

Bu kıssa, bizlere şu dersi verir: Yalan, ne kadar süslü ve ne kadar inandırıcı olursa olsun, sonunda mutlaka ortaya çıkar. Gözyaşı, eğer yalan bir amaca hizmet ediyorsa, o gözyaşı sahibine değil, aleyhine şahitlik eder. Rabbimiz, kullarının kalplerindeki niyetleri en iyi bilendir. Bu sebeple mümin, her hâlinde samimi olmalı; sözünde, özünde ve gözyaşında dahi doğruluktan ayrılmamalıdır. Çünkü Allah, takvâ sahipleriyle beraberdir ve hilekârların tuzağı ise ancak kendi başlarına dolanır.