Yusuf surasi — Oyat 45

Kalimalarning ma'nolari:

• Najaa – qutulgan, omon qolgan.
• Vaddakara – esladi, yodiga tushirdi.
• Ba'di ummatin – ko'p vaqt o'tgach, uzoq muddatdan keyin.
• Unabbi'ukum – men sizlarga xabar beraman, bildiraman.
• Ta'wil – ta'bir, ma'no, talqin.
• Fa arsilun – meni (yuboring), jo'natib yuboring.

Tafsir:

Zindondagi ikki yigitdan biri – qirolning soqiyisi (may quyuvchisi) – o'limdan qutulib, ozod bo'lgan edi. U uzoq vaqt o'tgach, Yusuf alayhissalomni va uning tush ta'birini bilishdagi buyuk ilmini esladi. O'sha paytda qirol tush ko'rib, uning ta'birini topa olmay hayron bo'lib, atrofdagilardan so'ragan edi. Shunda soqiy o'zini tutib, dedi: "Men sizlarga bu tushning ta'birini aytib bera olaman. Zindonda Yusuf ismli bir kishi borki, u tushlarni juda to'g'ri ta'bir qiladi. Meni uning oldiga yuboringlar, borsam, u sizlarga bu tushning haqiqiy ma'nosini aytib beradi." U shu so'z bilan Yusuf alayhissalomning ilmini esga oldi va uni zindondan chiqarishga sababchi bo'ldi.

Foydalar:

Bu oyatda Alloh taolo bandalariga bir qancha saboqlar beradi:

1. Ilm – ayniqsa, Alloh tomonidan berilgan ilm – inson uchun eng katta boylikdir. Yusuf alayhissalomning tush ta'biridagi ilmi uni zindondan qutqarishga sabab bo'ldi. Demak, ilm insonni qiyinchiliklardan xalos qiladi va izzatga olib chiqadi.
2. Yaxshilik qilish va boshqalarga foyda yetkazish – hatto qiyin sharoitda ham – insonning qadrini oshiradi. Yusuf alayhissalom zindonda bo'lsa ham, odamlarga xizmat qilishdan to'xtamagan edi.
3. Inson vaqt o'tishi bilan yaxshi narsalarni unutishi mumkin, lekin Alloh taolo o'z bandalariga yordam berish uchun sabablar yaratadi. Soqiyning eslashi ham Allohning hikmati bilan bo'ldi.
4. Yaxshi insonlar bilan aloqa qilish va ularni eslab qolish – inson hayotida katta foyda keltiradi. Soqiy Yusufni eslab, unga yaxshilik qildi va bu orqali o'zi ham yaxshilikka erishdi.
5. Bu oyat musulmonlarga og'ir kunlarda ham umid qilishni, sabr qilishni va Allohning yordami kelishiga ishonishni o'rgatadi. Zindonda yotgan Yusuf alayhissalomning taqdiri ham bir kun o'zgardi – bu Allohning qudratidir.