Йусуф сүресі — Аят 45

1. Сөздердің мағынасы:

• وَقَالَ الَّذِي نَجَا مِنْهُمَا: «екеуінің арасынан құтылған адам айтты» — бұл жерде түрмедегі екі жігіттің ішінен өлімнен аман қалған адам, яғни патшаның шарап құюшысы (сaqi) туралы айтылып отыр.
• وَادَّكَرَ: «есіне түсірді, еске алды» — бұрын ұмытып кеткен нәрсені қайта есіне алу деген мағынада.
• بَعْدَ أُمَّةٍ: «біраз уақыттан кейін, ұзақ мерзім өткен соң» — мұнда «үмма» сөзі «уақыт, мерзім» мағынасында қолданылған.
• أَنَا أُنَبِّئُكُم بِتَأْوِيلِهِ: «мен сендерге оның жорығын хабарлаймын» — яғни түстің мағынасын түсіндіріп беремін.
• فَأَرْسِلُونِ: «мені жіберіңдер» — патшаға қарата айтылған өтініш.

1. Аяттың тәпсірі:

Патшаның түсін естіген кезде, түрмеде бір кездері Юсуфпен (ғ.с.) бірге болған, өлімнен аман қалған шарап құюшы адам бұрынғыны есіне түсірді. Ол Юсуфтың (ғ.с.) түстерді жоруға қабілетті дана адам екенін ұмытып қалған еді, бірақ ұзақ уақыт өткен соң қайта есіне алды. Сонда ол патшаға және оның айналасындағыларға былай деді: «Мен сендерге патша көрген түстің жорығын білетін адамды айтамын. Мені Юсуфқа жіберіңдер, ол түстің мағынасын түсіндіріп береді». Осылайша ол өзінің бұрынғы ұмытшақтығын өтеп, Юсуфтың (ғ.с.) ғылымын патшаға жеткізуге ұмтылды. Бұл — Аллаһтың Юсуфты (ғ.с.) түрмеден шығарудың алғашқы себебін жасаған сәті еді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ұмытшақтық — адам баласының табиғи қасиеті. Бірақ есіне түсіріп, қатесін түзеуге ұмтылу — ізгілік пен адалдықтың белгісі. Бұл адамды жақсылыққа бастайды.
• Білім мен даналықтың құндылығы. Юсуфтың (ғ.с.) түс жору білімі түрмеде отырса да өз құнын жоғалтпады. Бұл — шынайы білімнің ешқашан жоғалмайтынын, кез келген жағдайда пайдалы болатынын көрсетеді.
• Аллаһтың жоспары мен даналығы. Юсуф (ғ.с.) түрмеде ұзақ жылдар болды, бірақ Аллаһ оны осы арқылы үлкен мансапқа дайындады. Бұл — мұсылманға қиындықтарға сабыр етуді және Аллаһтың әр істе хикметі бар екенін үйретеді.
• Жақсылық жасауға асығу. Шарап құюшы адам патшаға көмектесуге ұмтылды, бұл — басқаларға пайдалы болуға, қолдан келгенше жақсылық жасауға шақырады.
• Ислам — білім мен әділеттілік діні. Бұл оқиға білімді бағалауды, әділдікті орнатуды және Аллаһтың берген нығметтерін орнымен пайдалануды насихаттайды. Осы арқылы адамдар Исламның адамзатқа берер игілігінің мол екенін түсінеді.