سوره حجر — آیه 36

معانی کلمات:

• «أَنظِرْنِي»: مرا مهلت بده، مرا به تأخیر انداز (یعنی مرا نمیران).
• «يَوْمِ يُبْعَثُونَ»: روزی که مردم از قبرها برانگیخته میشوند (روز قیامت).

تفسیر آیه:

ابلیس پس از آنکه از درگاه الهی رانده شد و لعنت ابدی بر او قرار گرفت، از روی عناد و سرکشی، درخواستی دیگر از پروردگار کرد و گفت: «پروردگارا! پس مرا تا روزی که بندگانت (از قبرها) برانگیخته میشوند، مهلت بده و مرا نمیران.» منظور او از این درخواست، زنده ماندن تا روز قیامت بود تا بتواند در این فرصت طولانی، فرزندان آدم را گمراه کند و انتقام خود را از آنان بگیرد. او نمیخواست بمیرد و میخواست تا دمیدن نفخه دوم و برانگیخته شدن خلایق از قبرها، در دنیا باقی بماند تا به وسوسهگری خود ادامه دهد. این درخواست نشاندهنده کینه عمیق و دشمنی آشکار او با نوع بشر بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. دشمنی ابلیس با انسان، دشمنیای قدیمی و ریشهای است که از آغاز آفرینش تا روز قیامت ادامه دارد؛ بنابراین مؤمن باید همواره هوشیار باشد و از وسوسههای او غافل نشود.
2. ابلیس با وجود همه سرکشی و عصیانش، باز هم به قدرت و ربوبیت خداوند اعتراف کرد و دانست که مرگ و زندگی و مهلت دادن تنها به دست خداست؛ پس هیچ موجودی حتی دشمنترین دشمنان، از اراده الهی بیرون نیست.
3. مهلت خواستن ابلیس برای گمراه کردن انسانها، نشان میدهد که خداوند به انسان اختیار و آزادی اراده داده است تا با انتخاب خود، راه هدایت یا ضلالت را برگزیند؛ وگرنه ابلیس هیچ قدرتی بر مؤمنان خالص ندارد.
4. این آیه به مؤمن هشدار میدهد که دنیا میدان آزمایش است و شیطان تا آخرین لحظه در کمین است؛ پس تنها راه نجات، پناه بردن به خدا و پیروی از هدایت اوست.