سورت حجر — آیت 85

د معنیٰ لرونکي کلمې:

• بالحق: په حقه او په حکمت سره، نه بې ګټې او نه عبث.
• الساعة: قیامت، هغه وخت چې خلک به له قبرونو راپورته کېږي.
• فاصفح: مخ واړوه، معاف کړه، سوله وکړه.
• الصفح الجميل: هغه معافي چې له غصې او رښتیني توب پرته وي، پاکه او له کینې پاکه وي.

د آیت تفسیر:

الله تعالی په دې آیت کې خبر راکوي چې موږ اسمانونه، ځمکه او هر هغه څه چې د دوی ترمنځ دي، عبث او بې مقصده نه دي پیدا کړي. بلکه دا ټول په حقه او په ډېر حکمت سره پیدا کړي شوي دي. دا مخلوقات د خپل خالق د قدرت او لویوالي ښکارندوی دي، او دا ثابتوي چې عبادت یوازې د هغه لپاره دی چې دا ټول یې پیدا کړي، پرته له شریکه.

بیا الله تعالی د قیامت د راتلو خبر ورکوي او وایي چې قیامت به خامخا راشي، په دې کې هېڅ شک نشته. دا به د دې لپاره راشي چې هر چا ته د هغه د عمل بدله ورکړل شي؛ ښه کسان به د خپل ښه عمل بدله ترلاسه کړي او بد کسان به د خپل بد عمل سزا وویني.

په پای کې الله تعالی خپل پیغمبر ﷺ ته خطاب کوي او وایي چې د مشرکانو له زیانونو او تکلیفونو تېر شه، له هغوی سره ښه چلند وکړه، او هغه معافي وکړه چې ښکلې وي — یعنې هغه معافي چې له غصې، کینې او عتاب پرته وي. دا د صبر او زغم درس دی چې د حق د تبلیغ په لاره کې باید خپل کړنلاره وي.

فايدې او سبقونه:

1. دا چې دا نړۍ بې مقصده نه ده پیدا شوې؛ هر څه په حکمت سره دي، نو انسان باید د خپل ژوند مقصد وپېژني او د الله تعالی د رضا لپاره کار وکړي.
2. د قیامت په راتلو ایمان لرل د انسان ژوند ته معنی ورکوي؛ ځکه چې په دې توګه انسان پوهېږي چې د هغه هر عمل به حساب ورکړل شي.
3. د خپلو دښمنانو او مخالفینو سره د ښه اخلاقو او معافي کولو درس، چې دا د مسلمان د لوړ اخلاقو نښه ده او د اسلام د سولې او زغم پیغام ښیي.
4. دا چې د حق په لاره کې باید صبر او زغم ولرو، او د خلکو د زیانونو په مقابل کې د بدلې اخیستلو پر ځای معافي او ښه چلند غوره کړو.