Hijr surasi — Oyat 93

Kalimalarning ma'nolari:

• Amma (عَمَّا): "nimadan" yoki "narsadan" degan ma'noni beradi. Bu yerda so'roq va hisob-kitob ma'nosida kelgan.
• Kānū ya'malūn (كَانُوا يَعْمَلُونَ): "ular qilgan ishlaridan" — ya'ni ularning dunyoda qilgan amallari, xatti-harakatlari.

Tafsir:

Qiyomat kuni Robbining izzati va qudrati bilan ularning barchasi — avvalgilaru keyingilar, kattayu kichik — birma-bir hisob-kitob qilinadi. Ular dunyoda qilgan barcha ishlari, ya'ni Qur'onni bo'lib-tashlashlari, uni o'zlarining uydirma va yolg'on gaplari bilan buzib talqin qilishlari, Allohning kalomini o'zgartirishga urinishlari, shuningdek, butlarga sig'inishlari, gunoh va ma'siyatlar — bularning barchasi haqida so'roq qilinadi. Ular qilgan har bir amal, har bir so'z, hatto yuraklarida yashirgan niyatlarigacha ochib tashlanib, hisob-kitob qilinadi. Bu hol ular uchun qattiq qo'rquv va dahshat manbaidir. Chunki ular o'z qilmishlarining jazosini oladilar va hech qanday yashirin narsa Allohga maxfiy qolmaydi.

Foydalar:

1. Bu oyat musulmonlarga har bir amalning hisob-kitobi borligini eslatadi. Shuning uchun inson dunyoda qilayotgan har bir ishida ehtiyot bo'lishi, Allohning nazoratida ekanini his qilishi kerak.
2. Qur'onni buzib talqin qilish, uni o'z manfaatlariga moslashtirishga urinish — eng og'ir gunohlardan biri ekani ma'lum bo'ladi. Shu bois mo'minlar Qur'onga hurmat bilan yondashib, uni to'g'ri tushunishga intilishlari lozim.
3. Hisob-kitobning muqarrarligi insonni gunohlardan tiyilishga va yaxshi amallarga odatlanishga undaydi. Bu esa insonning dunyo va oxirat saodatiga erishishiga sabab bo'ladi.
4. Allohning adolati mukammaldir — U hech kimga zulm qilmaydi, balki har kimga qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo beradi. Bu esa mo'min qalbini taskin bilan to'ldiradi.