سوره نحل — آیه 1

معانی کلمات:

• أَتَى: نزدیک شد، فرا رسید.
• أَمْرُ اللَّهِ: فرمان و قضای خداوند؛ مراد عذاب و قیامت است.
• تَسْتَعْجِلُوهُ: آن را شتابزده و پیش از موعدش بخواهید.
• سُبْحَانَهُ: پاک و منزّه است او.
• عَمَّا یُشْرِکُونَ: از آنچه مشرکان شریک قرار میدهند.

تفسیر آیه:

فرمان خداوند و قضای حتمی او (عذاب کافران و برپایی قیامت) بسیار نزدیک شده است؛ پس ای کافران! آن را به تمسخر و استهزا شتابزده نخواهید و پیش از فرا رسیدن زمانش درخواست نکنید. مشرکان از روی ناباوری و ریشخند، عذاب را زودتر از موعد میخواستند و میگفتند: اگر وعدهات راست است، عذاب را بیاور! خداوند در پاسخ میفرماید: این امر نزدیک است و به زودی فرا میرسد، اما شما حق ندارید برای آن عجله کنید؛ زیرا همه چیز در وقت مقرر خودش رخ میدهد. سپس خداوند خود را از هر نقص و عیبی پاک و منزّه میداند و از اینکه مشرکان برای او شریک و همتایی قرار میدهند، بسیار برتر و والاتر است. او یگانه و بینیاز از هر شریکی است و شرک آنان هیچ ارزش و اعتباری ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

1. نزدیکی قیامت: انسان باید همواره به یاد باشد که قیامت و حساب و کتاب بسیار نزدیک است و نباید آن را دور و فراموش شده پندارد؛ این نزدیکی، انگیزهای برای توبه و بازگشت به سوی خداوند است.
2. تسلیم در برابر قضای الهی: بنده نباید در کارهای خداوند عجله کند و بخواهد همه چیز زودتر از موعدش رخ دهد؛ بلکه باید به حکمت و تدبیر الهی اعتماد کند و صبور باشد.
3. پاکی خداوند از هر شریک: توحید و یکتاپرستی اساس دین است؛ خداوند از هرگونه شریک و همتا منزّه است و تنها اوست که شایسته عبادت و پرستش است. این آیه مؤمنان را به خلوص در عبادت و دوری از هرگونه شرک ظاهری و باطنی دعوت میکند.
4. آرامش در سایه ایمان: کسی که به خداوند و قضای او ایمان داشته باشد، نه از آینده هراسان است و نه برای تعجیل در وعدههای الهی بیقراری میکند؛ بلکه با اطمینان و آرامش، منتظر فرج و یاری خداوند است.