Nahl surasi — Oyat 116

Kalimalarning ma'nolari:

• Tasif – tavsiflash, aytaverish, tilga olish.
• Iftiro – yolg'on to'qish, Allohga nisbatan yolg'on gapirish.
• Faloh – najot topish, maqsadga erishish, muvaffaqiyatga muyassar bo'lish.

Tafsir:

Ey mushriklar! Alloh halol qilgan narsalarni "harom", harom qilgan narsalarni esa "halol" deb atab, tilingiz bilan yolg'onni tavsiflamang. Ya'ni, Allohning hukmi haqida bilimingiz va dalilingiz bo'lmagan holda, o'zingizcha "bu halol, bu harom" demang. Chunki bu ish Allohga nisbatan yolg'on to'qish, Uning shariatiga o'z ixtiyoringiz bilan aralashishdir. Sizlar ba'zi hayvonlarni (bahira, soiba, vasila kabi) o'zingizcha harom deb, ba'zilarini halol deb atab, buni Allohning amri deb da'vo qilardingiz. Holbuki, Alloh bunday hukmni nozil qilmagan edi.

Alloh taolo sizlarni bu yolg'on va iftirodan qaytarib, ogohlantirmoqda: "Albatta, Allohga nisbatan yolg'on to'qiganlar najot topmaydilar." Ya'ni, ular na dunyoda maqsadlariga erishadilar, na oxiratda azobdan qutuladilar. Ularning qilgan ishlari zoye ketadi va ular yolg'onlarining jazosini tortadilar.

Foydalar:

1. Islom dini halol va haromni belgilashni faqat Alloh va Uning Rasuliga xos qilgan. Bu borada hech kimning o'z fikri yoki odatiga ko'ra hukm chiqarishga haqqi yo'q. Bu esa musulmonni har qanday bid'at va xurofotdan saqlaydi.
2. Til — insonning eng katta ne'matlaridan biri, lekin ayni paytda eng xavfli a'zodir. U bilan halol-haromga aralashish, yolg'on gapirish insonni halokatga yetaklaydi. Shuning uchun har bir musulmon tilini yolg'ondan, g'iybatdan va Allohga nisbatan yolg'on to'qishdan saqlashi lozim.
3. Allohning hukmlariga rozi bo'lish va ularni o'zgartirishga urinmaslik — insonni dunyo va oxirat saodatiga yetaklaydi. Kimki Allohning hukmiga bo'ysunsa, u albatta yutadi; kimki o'zicha hukm chiqarsa, u ziyon qiladi.
4. Bu oyat musulmonlarga ilm va dalil asosida gapirishni, bilmagan narsasi haqida so'zlashmaslikni o'rgatadi. Bu esa jamiyatda halollik, rostgo'ylik va adolatni mustahkamlaydi.