سوره نحل — آیه 126

معانی کلمات:

• عاقبتم: مجازات کردید یا قصاص گرفتید.
• بمثل ما عوقبتم به: به همان اندازه و مانند آنچه به شما آسیب رساندهاند.
• صبرتم: شکیبایی ورزیدید (و از قصاص چشمپوشی کردید).
• لهو خیر للصابرین: همان صبر، برای شکیبایان بهتر است.

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! اگر خواستید از کسانی که به شما ستم کردهاند قصاص بگیرید، پس تنها به همان اندازه که به شما آسیب رسیده است مجازات کنید و از حد تجاوز ننمایید؛ نه بیشتر و نه با روشی شدیدتر. اما اگر هنگام قدرت بر انتقام، صبر پیشه کنید و از قصاص چشمپوشی نمایید، این کار برای شما بهتر است؛ زیرا صبر، پاداش عظیم الهی را در پی دارد و در دنیا نیز موجب عزت و پیروزی شما میشود، در حالی که انتقامکشی هرچند حق شماست، اما ممکن است به کینه و دشمنی بیشتر منجر شود. بنابراین، عفو و گذشت در برابر ستم، فضیلتی بزرگتر و اجر و پاداشی والاتر نزد خداوند دارد.

فواید و پیامهای آیه:

• عدالت در مجازات، اصل اساسی اسلام است؛ هیچکس حق ندارد در مقام انتقام، از حد اعتدال فراتر رود و ظلم را با ظلمی بزرگتر پاسخ دهد.
• صبر و گذشت در هنگام قدرت، نشانهی ایمان قوی و اخلاق والاست و انسان را به درجات بالای معنوی میرساند.
• این آیه به ما میآموزد که حتی در برابر دشمنان، انصاف را رعایت کنیم و هرگز تحت تأثیر خشم، از عدالت خارج نشویم.
• اسلام دین رحمت و مهربانی است و پیروان خود را به عفو و بخشش دعوت میکند، زیرا این صفات، جامعهای سرشار از محبت و آرامش میسازد و خشنودی خداوند را به همراه دارد.