سوره نحل — آیه 127

معانی کلمات:

• ضَیق: تنگی، گرفتگی و ناراحتی سینه.
• یمکرون: نیرنگ می‌زنند، حیله و توطئه می‌کنند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! بر آزار و اذیت مشرکان و سختی‌هایی که در راه دعوت به توحید به تو می‌رسد، شکیبایی پیشه کن و استقامت ورز تا فرج و گشایش از جانب پروردگارت برسد. اما بدان که صبر تو به‌تنهایی و با نیروی خودت نیست؛ بلکه توفیق صبر و پایداری تنها به یاری و عنایت خداوند است. اوست که به تو قدرت می‌دهد و قلبت را استوار می‌گرداند. پس هرگاه صبر کردی، به فضل خدا صبر کرده‌ای، نه به توان خویش.

و اندوهگین مباش که گروهی دعوت تو را نپذیرفتند و ایمان نیاوردند؛ زیرا هدایت در دست خداست و تو وظیفه‌ات را انجام داده‌ای. همچنین دلت را از مکر و حیله‌های آنان تنگ مکن و ناراحت مباش؛ چراکه نیرنگ آنان نه به تو زیانی می‌رساند، بلکه سرانجامِ شومش به خودشان بازمی‌گردد و تو زیر نگهبانی و حمایت پروردگاری.

فواید و پیام‌های آیه:

1. صبر حقیقی، صبری است که با تکیه بر خدا باشد؛ انسان هرچه بیشتر به خدا توکل کند، تحملش در برابر سختی‌ها بیشتر می‌شود و آرامش قلبی‌اش افزون می‌گردد.
2. اندوه برای هدایت‌نیافتن دیگران نباید ما را از ادامه راه بازدارد؛ وظیفه ما رساندن پیام است و نتیجه‌اش با خداست. این نگاه، دل را از ناامیدی و غم رها می‌سازد.
3. مکر و توطئه دشمنان هرگز پایدار نیست و خداوند خود حافظ بندگان مخلصش است؛ پس مؤمن هرگز نباید از دسیسه‌های مخالفان بیمناک شود، بلکه با اعتماد به خدا، آرامش خود را حفظ کند.
4. این آیه به ما می‌آموزد که در برابر مشکلات و آزارهای دیگران، سه اصل را رعایت کنیم: صبر، ترک اندوه، و رهایی از تنگدلی؛ و هر سه با یاد خدا و توکل بر او به دست می‌آید.