Ан-Нахль сүрөсү — Аят 14

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• سَخَّرَ — баш ийдирди, кызматыңарга берди, жеңилдетти.
• الْبَحْرَ — деңиз (туздуу жана тузсуз сууларды камтыйт).
• لَحْمًا طَرِيًّا — жаңы, жумшак эт (балык эти).
• حِلْيَةً — кооздук, асемдик буюм (бермет, маржан сыяктуу).
• الْفُلْكَ — кемелер.
• مَوَاخِرَ — сууну көкүрөгү менен айрып, жара чачып бараткан кемелер.
• فَضْلِهِ — Аллахтын берекеси, ырыскысы (соода-сатык аркылуу келген пайда).
• تَشْكُرُونَ — шүгүр кыласыңар, жакшылыкка ыраазычылык билдиресиңер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Өзүнүн улуу жакшылыктарын эскертет. Ал деңизди адамдардын кызматына баш ийдирип берди. Деңизден жаңы, даамдуу балык этин жеп, ошондой эле андан бермет, маржан сыяктуу кооздук буюмдарын алып, аялдарыңар менен бирге кийип жүрөсүңөр. Ошондой эле деңиз үстүндө сууну айрып, алдыга умтулуп бараткан кемелерди көрөсүңөр. Бул кемелер аркылуу соода-сатык кылып, Аллахтын берекесин издеп, ырыскы табасыңар. Мунун баары силерге Аллахтын чексиз жакшылыктарын эскертип, Ага шүгүр кылышыңар үчүн берилген.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Таала адам баласына деңизди баш ийдирип берип, андан түрдүү ырыскыларды алууга мүмкүнчүлүк берген. Бул Аллахтын чексиз мээримдүүлүгүнүн жана камкордугунун далили.
• Деңизден алынган жаңы балык эти — адамдын денесине пайдалуу, таза жана адал ырыскы. Бул Аллахтын адамдарга болгон жакшылыгын көрсөтөт.
• Деңизден алынган бермет, маржан сыяктуу кооздуктар адамдардын сулуулукка болгон жаратылышын канааттандырат. Ислам дини адамдын табигый сулуулукка болгон муктаждыгын эске алып, ага уруксат берет.
• Кемелердин деңиз үстүндө сүзүшү — адамзаттын илим-билим жана техника аркылуу жаратылышты өздөштүрүүсүнүн белгиси. Бул Аллахтын адамга берген акыл-эсинин жана илимдин артыкчылыгын көрсөтөт.
• Соода-сатык жана ырыскы издеп, деңиз аркылуу саякат кылуу — Аллахтын берекесин издөөнүн адал жолу. Ислам дини эмгектенүүнү, адал ырыскы табууну колдойт.
• Аяттын аягында «шүгүр кыласыңар» деп айтылышы — адам баласына бардык жакшылыктар Аллахтан экенин эскертип, Ага ыраазычылык билдирүүгө чакырат. Шүгүр кылуу — ыймандын жана жакшылыктын белгиси.

Бул аят аркылуу Аллахтын кудуретүү, мээримдүү жана берекелүү экенин түшүнүп, Ага болгон ыйманыбызды бекемдейбиз. Ислам дини адамды дүйнөлүк жакшылыктардан пайдаланууга чакырат жана ошол эле учурда Аллахты унутпай, Ага шүгүр кылууга үндөйт. Бул — ыймандуу адам үчүн чоң бакыт жана жакшылык.