Ан-Нахль сүресі — Аят 73

1. Сөздердің мағынасы:

• وَيَعْبُدُونَ — олар табынады, құлшылық етеді.
• مِن دُونِ اللَّهِ — Аллаһтан басқа.
• مَا لَا يَمْلِكُ — иелік ете алмайтын нәрселерге.
• رِزْقًا — ризықты, несібені.
• مِّنَ السَّمَاوَاتِ — аспандардан, яғни жаңбыр.
• وَالْأَرْضِ — жерден, яғни өсімдік, егін.
• شَيْئًا — ешбір нәрсені, тіпті аз да, көп те.
• وَلَا يَسْتَطِيعُونَ — олардың қолынан келмейді, шамалары жетпейді.

1. Аяттың тәпсірі:

Мұхаммед пайғамбарға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қарсы шыққан мүшріктер Аллаһты қойып, өздері жасап алған пұттарға табынады. Ал сол пұттар оларға аспаннан жаңбыр жаудырып, жерден егін-өнім шығарып, ризық бере алмайды. Олар ризықтың ешбір түріне иелік ете алмайды — тіпті азғантай нәрсеге де. Себебі олар жансыз, тірі емес, ешнәрсені білмейтін және ешнәрсеге шамасы жетпейтін жансыз денелер. Олардың өздеріне де, басқаларға да пайда келтіруге қауқары жоқ. Олай болса, ризық беруге шамасы жетпейтін, тіпті өзіне де пайда-зиян тигізе алмайтын нәрселерге құлшылық ету — ақылға сыймайтын үлкен қателік. Шынайы ризық беруші — тек қана Аллаһ, Ол аспаннан жаңбыр жаудырып, жерден түрлі несібелерді шығарады.

1. Аяттан алынатын пайдалы сабақтар:

• Ризықтың нағыз иесі — Аллаһ. Аспан мен жердегі барлық несібе Аллаһтың қолында екенін білу адамды Оған шынайы тәуекел етуге, сенім артуға бастайды.
• Пұттар мен жалған тәңірлердің дәрменсіздігі. Адам жасаған немесе табиғаттағы жансыз нәрселер ешқашан ризық бере алмайды. Бұл — Аллаһтан басқаға құлшылық етудің негізсіз екенін көрсететін айқын дәлел.
• Ақыл мен ойдың құндылығы. Ислам адамды ойлануға, салыстыруға, шынайы Жаратушыны тануға шақырады. Пайда-зиян тигізе алмайтын нәрсеге табыну — ақылды пайдаланбаудың белгісі.
• Исламның қарапайым әрі айқын шындығы. Ислам адамды тек бір Аллаһқа құлшылық етуге, Одан ғана ризық сұрауға бағыттайды. Бұл — адам баласының табиғатына сай, түсінікті әрі әділ жол.
• Шүкіршілікке шақыру. Ризықты Аллаһ беріп жатқанын түсінген адам Оған шүкір етеді, ал шүкір — игіліктің артуына себеп болады.