Min as-samavati: Osmondan, ya'ni yomg'ir va boshqa ne'matlar.
Val-ard: Yerdan, ya'ni o'simliklar, ekinlar va yerning xazinalari.
Yastati'un: Ular bunga qodir bo'lmaydilar, kuchlari yetmaydi.
Tafsir:
Mushriklar Allohni qo'yib, butlarga va sanamlarga ibodat qiladilar. Holbuki, bu butlar ularga na osmondan yomg'ir yog'dirib, na yerdan o'simliklar unib chiqarib, na biron-bir rizq berishga qodir emaslar. Ular na o'zlari biror narsaga ega, na boshqalarga biror narsa bera oladilar. Chunki ular jonsiz, aqlsiz, eshitmaydigan va ko'rmaydigan narsalardir. Ular na kichik, na katta miqdorda rizq berishga qodir emaslar. Bu butlar o'zlariga ham, ularga ibodat qiluvchilarga ham hech qanday foyda keltira olmaydilar. Shunday ekan, aqlli inson o'ziga hech qanday foyda ham, zarar ham yetkaza olmaydigan jonsiz narsalarga qanday qilib ibodat qiladi?
Foydalar:
Ushbu oyat musulmonlarga tavhid (yakkaxudolik) e'tiqodining naqadar muhimligini va Allohdan boshqaga ibodat qilishning bema'niligini ko'rsatadi. Inson faqatgina haqiqiy rizq beruvchi, yaratuvchi va boshqaruvchi bo'lgan Allohgagina ibodat qilishi lozim.
Butlarga va sanamlarga ibodat qilish aqlsizlik va nodonlik belgisidir. Chunki inson o'ziga hech qanday foyda keltira olmaydigan narsaga sig'inadi.
Alloh taolo o'z bandalariga rahmli va mehribondir. U ularni jonsiz narsalarga ibodat qilishdan qaytarib, o'ziga ibodat qilishga chorlaydi. Zero, faqat Allohgina bandalariga rizq beradi, ularning ehtiyojlarini qondiradi.
Musulmon kishi har doim rizqini faqat Allohdan so'rashi va Unga suyanishi kerak. Hech bir maxluq, xoh u inson bo'lsin, xoh but bo'lsin, rizq berishga qodir emas.
Ushbu oyat insonni tafakkurga chorlaydi: atrofidagi butlarga emas, balki osmonu zaminning Yaratuvchisiga qarab, Uning buyuk qudratini tan olishga undaydi.
Аллоҳ ҳеч нарсага қодир бўлмайдиган мамлук-қул билан Биз уни яхши ризқ ила ризқлантирган ва ўшандан махфий ва ошкоро инфоқ қиладиган кимсани зарбул масал қиладир. Улар тенг бўладиларми? Ҳамду сано Аллоҳгадир. Лекин кўплари билмаслар.
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.