سوره نحل — آیه 74

معانی کلمات:

• «تَضْرِبُوا»: بزنید، قرار دهید، بیان کنید.
• «الْأَمْثَالَ»: مثلها، شبیهها، همانندها.

تفسیر آیه:

ای مردم! پس از آنکه دانستید بتها و معبودان دروغین هیچ سود و زیانی به شما نمیرسانند، برای خداوند مثل و همانند قرار ندهید و او را با آفریدههایش مقایسه نکنید و آنها را در عبادت با او شریک نسازید. هیچ چیزی شبیه و مانند خداوند نیست؛ او دارای صفات جلال و کمالی است که هیچ مخلوقی بدان نمیرسد. خداوند به ذات و صفات خود آگاه است و میداند که هیچ همانندی برای او وجود ندارد، اما شما از این حقیقت بیخبرید و به دلیل نادانی، بتها را با او برابر میدانید و در نتیجه به شرک و گمراهی گرفتار میشوید. پس از تشبیه و تمثیل برای خداوند بپرهیزید، زیرا او برتر از آن است که به چیزی تشبیه شود.

فواید و پیامهای آیه:

1. توحید و یکتاپرستی اساس دین است و هرگونه شرک و همانندسازی برای خداوند، بزرگترین گناه و موجب خشم الهی است.
2. عقل سلیم حکم میکند که خالق و مخلوق هرگز در یک مرتبه نیستند؛ پس نباید آفریدهها را با آفریدگار مقایسه کرد.
3. علم و آگاهی خداوند نامحدود است و انسان به دلیل جهل و محدودیت دانش خود، نباید درباره ذات و صفات الهی قضاوت نادرست کند.
4. این آیه انسان را به تواضع علمی دعوت میکند؛ یعنی باید بپذیریم که درک ما از خداوند ناقص است و تنها باید از آنچه او خود معرفی کرده، پیروی کنیم.
5. محبت و عبادت تنها شایسته کسی است که بینهایت کامل و بینیاز است؛ پس دلبستن به موجودات ناتوان، نشانه بیخردی و دوری از سعادت است.