Ан-Нахль сүресі — Аят 94

1. Сөздердің мағынасы:

• دَخَلًا: айла-амал, алдау, қулық. Антты бұзу үшін пайдаланылатын қулық.
• فَتَزِلَّ قَدَمٌ: аяқ тайып кетуі — бейнелі түрде тура жолдан ауытқу, адасу дегенді білдіреді.
• بَعْدَ ثُبُوتِهَا: ол тұрақты болғаннан кейін — яғни иманда берік тұрғаннан кейін.
• وَتَذُوقُوا السُّوءَ: жамандықты, азапты тату — қиындыққа, жазаға тап болу.
• صَدَدتُّمْ عَن سَبِيلِ اللَّهِ: Алланың жолынан тосқауыл болдыңдар — адамдарды исламнан қайтару, адастыру.

1. Тәпсір:

Алла Тағала бұл аятта мүміндерді анттарын араларында алдау құралы етіп пайдаланудан қатаң тыйып, ескертеді. Яғни адамдар сеніп, анттарыңа арқа сүйеп, сенім артқан кезде, сендер оны бұзып, берген уәделеріңде тұрмай, өздеріңнің қалауларыңа қарай әрекет етпеңдер. Егер осылай істесеңдер, бұрын иманмен тура жолда берік тұрған аяқтарың тайып, адасуға ұшырайсыңдар. Бұл — дүниеде де, ақыретте де ауыр зардаптарға әкеледі. Өйткені сендердің анттарыңды бұзып, уәделеріңде тұрмауларың басқалардың да сол әрекетті қайталауына себеп болып, адамдарды Алланың жолынан тосады. Сендердің істеген опасыздықтарыңды көрген адамдар исламға деген сенімдерін жоғалтып, одан бұрылады. Осы себепті дүниеде жамандыққа, қиындыққа тап боласыңдар, ал ақыретте одан да үлкен, мәңгілік азапқа ұшырайсыңдар. Бұл аятта антты бұзу тек жеке адамның ғана емес, бүкіл қоғамға зиян келтіретін ауыр күнә екені айтылады. Сондай-ақ бұл — Алланың жолынан тосуға, адамдарды адастыруға әкелетін үлкен қателік.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Ант пен уәде — мұсылманның ар-намысы мен сенімінің кепілі. Оны бұзу — иманның әлсіреуінің белгісі.
• Берген уәдеде тұру — исламның әдеп-ғұрпының маңызды бөлігі. Бұл адамдар арасында сенім мен бірлікті нығайтады.
• Антты бұзу арқылы басқаларды исламнан бездіру — өте ауыр күнә. Себебі бір адамның қателігі көп адамның адасуына себеп болуы мүмкін.
• Ислам — адалдық, шыншылдық және сенімділік діні. Мұсылман әрқашан берген сөзінде тұрып, айтқанын орындауға тырысуы керек.
• Бұл аят мұсылмандарды дүниелік пайда үшін немесе өз қалаулары үшін анттарын ойыншыққа айналдырмауға шақырады.
• Исламның көркі — мұсылманның іс-әрекеті. Адамдар исламды көбінесе мұсылмандардың іс-әрекеті арқылы таниды. Сондықтан әрбір мұсылман өзін исламның насихатшысы ретінде сезініп, үлгілі болуы керек.
• Алла Тағала бұл аятта мүміндерді ауыр азаптан сақтандыра отырып, оларға тура жолда берік тұруды, опасыздықтан аулақ болуды және өзгелерді Алланың жолына шақыруды насихаттайды.