سوره اسراء — آيت 22

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• لَّا تَجْعَلْ: نه مقرر ڪر، نه بڻاءِ.
• مَعَ اللَّهِ: الله سان گڏ.
• إِلَٰهًا آخَرَ: ٻيو معبود.
• فَتَقْعُدَ: پوءِ تون ويهي رهين، يعني ٿي پوين.
• مَذْمُومًا: مذمت ڪيل، برو چوڻ وارو، يعني سڀني طرفان عيب لڳل.
• مَّخْذُولًا: بي يار و مددگار، ڇڏيل ۽ ذليل.

2) آيت جي تفسير:

اي انسان! تون الله سان گڏ ڪنهن ٻئي کي معبود نه بڻاءِ ۽ نه ئي ان جي عبادت ۾ ڪنهن ٻئي کي شريڪ ڪر. جيڪڏهن تون ائين ڪندين ته پوءِ تون اهڙي حالت ۾ پهچندين جتي هر طرفان تنهنجي مذمت ۽ برائي ٿيندي، ڪو به تنهنجي تعريف نه ڪندو، نه ئي الله وٽ تنهنجي ڪا عزت هوندي ۽ نه ئي سندس نيڪ بندن وٽ. ان کان سواءِ تون بي يار و مددگار ۽ ذليل ٿي پوندين، ڪو به تنهنجو مددگار ۽ ناصر نه هوندو، نه الله ۽ نه ڪو ٻيو. يعني شرڪ ڪرڻ جو انجام اهو آهي ته انسان دنيا ۽ آخرت ۾ رسوا ۽ خوار ٿئي ٿو ۽ ڪنهن به طرفان کيس ڪا مدد نه ٿي ملي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته الله جي عبادت ۾ ڪنهن به ٻئي کي شريڪ نه ڪيو وڃي، ڇاڪاڻ ته شرڪ هڪ اهڙو وڏو گناهه آهي جيڪو انسان کي دنيا ۽ آخرت ۾ ذليل ۽ رسوا ڪري ٿو.
• الله تعاليٰ پنهنجي بندن کي خبردار ڪري ٿو ته جيڪڏهن تون صرف ان تي ڀروسو ڪندين ۽ ان جي ئي عبادت ڪندين ته تون عزت ۽ ڪاميابي حاصل ڪندين، ۽ جيڪڏهن شرڪ ڪندين ته تون بي يار و مددگار ٿي پوندين.
• هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته الله جي وحدانيت ۾ ئي انسان جي حقيقي عزت ۽ ڪاميابي آهي. جيڪو الله تي ايمان آڻي ٿو ۽ ان سان گڏ ڪنهن کي شريڪ نه ٿو ڪري، اهو الله وٽ ۽ سندس نيڪ بندن وٽ عزت وارو آهي ۽ آخرت ۾ به ڪامياب ٿيندو.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان خالص الله جي عبادت ڪيون، صرف ان تي ڀروسو ڪيون ۽ ان کان ئي مدد گهوريون، ڇاڪاڻ ته اهو ئي اسان جو حقيقي مددگار ۽ ناصر آهي. ان ۾ ئي اسان جي دنيا ۽ آخرت جي ڀلائي آهي.