Аль-Исра сүрәсе — Аять 28

Сүзләрнең мәгънәләре:

• تُعْرِضَنَّ — син читкә борылсаң, бирүдән туктасаң.
• ابْتِغَاءَ — эзләп, өмет итеп.
• رَحْمَةٍ — монда: ризык, байлык.
• تَرْجُوهَا — син көткән, өмет иткән.
• قَوْلًا مَّيْسُورًا — йомшак, нечкә, авырлыксыз сүз.

Аять тәфсире:

Әгәр син аларга (туганнарга, мескеннәргә һәм юлчыларга) бирергә тиеш булсаң да, әмма хәзерге вакытта бирерлек малың булмаса, яки Аллаһыдан киләчәк ризыкны көтеп, алардан вакытлыча читкә борылырга мәҗбүр булсаң, аларны каты сүзләр белән кире какма. Бәлки, син аларга ярдәм итә алмыйсың, ләкин аларга йомшак һәм нечкә сүз әйт. Мәсәлән: "Аллаһы сезгә дә, безгә дә ризык бирсен", яки "Аллаһы миңа байлык бирсә, мин сезгә дә бирермен" дип әйт. Аларның күңеленә авырлык китермә, аларга өмет бир, чөнки син аларны бөтенләй ташламадың, ә Аллаһыдан киләчәк яхшылыкны көтәсең. Бу сүзләр аларның күңелен йомшартыр һәм ачуларын басар.

Гыйбрәтләр:

• Берәр кешегә ярдәм итә алмаганда да, аның күңеленә авырлык китермәс өчен, йомшак һәм матур сүз әйтү — зур әдәп һәм мәрхәмәтлелек билгесе.
• Ярдәм итә алмау гаеп түгел, ләкин начар сүз белән рәнҗетү — гөнаһ. Шуңа күрә тел белән дә яхшылык кылырга мөмкин.
• Мөселман кешесе һәрвакыт Аллаһыдан ризык һәм ярдәм өмет итәргә тиеш, чөнки Аллаһы теләсә, бик тиз арада байлык бирә ала.
• Бу аять безгә кешеләр белән аралашуда нечкәлекне, аларның хисләренә игътибар итүне өйрәтә, һәм бу — Исламның матур әхлагы.