Sure İsrâ — Ayet 28

Kelime Anlamları:

• İ'râd (تُعْرِضَنَّ): Yüz çevirmek, vermekten kaçınmak, uzak durmak.
• İbtiğâ (ابْتِغَاء): İstemek, talep etmek, aramak.
• Rahmet (رَحْمَةٍ): Burada geçim, rızık, genişlik ve lütuf anlamındadır.
• Meydûr (مَّيْسُورًا): Kolay, yumuşak, gönül alıcı, tatlı ve hoş söz.

Tefsir:

Ey Müslüman! Allah Teâlâ sana, yakınlarına, yoksullara ve yolda kalmışlara iyilik etmeni, onlara vermeni emretti. Ancak bazen elinde o anda verecek bir şey bulunmayabilir; ya da Allah'ın sana yeni bir rızık ve genişlik lütfetmesini bekliyor olabilirsin. İşte böyle bir durumda, o ihtiyaç sahiplerine vermek için yüz çevirmen gerekirse, sakın onları kırıcı, azarlayıcı veya umursamaz bir tavırla başından savma. Onlara öyle güzel, öyle yumuşak ve gönül alıcı bir söz söyle ki, kalplerinde sana karşı bir kırgınlık oluşmasın.

Bu söz, onlara dua etmek şeklinde olabilir: "Allah sana bolluk versin, rızkını genişletsin." Ya da onlara güzel bir vaatte bulunabilirsin: "Allah bana bir genişlik verirse, elbette sana da veririm." Bu, hem senin gönlünü rahatlatır, hem de onların ümidini kesmez. Çünkü asıl olan, muhtaç olan kardeşine karşı kalbindeki merhamet ve şefkati korumandır. Malın yokluğu, güzel ahlâkın yokluğunu gerektirmez.

Bu âyet, bize ne kadar derin bir incelik öğretiyor! İnsan, elinde olmayan bir şeyi veremeyebilir; ama tatlı bir dil, güler yüz ve samimi bir dua, her zaman verebileceği en değerli sadakadır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de bu âyetin gereğini yaşamış, ihtiyaç sahiplerine karşı her zaman yumuşak ve gönül alıcı davranmıştır. Unutma ki, bir müminin en büyük zenginliği, güzel ahlâkı ve Allah'a olan güvenidir. Sen Allah'tan umduğun rızkı beklerken, kardeşine de güzel sözle umut aşıla. Belki de Allah, bu güzel ahlâkın sebebiyle sana kapılarını daha çabuk açar.