اسراء سۈرىسى — ئايەت 28

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• تُعْرِضَنَّ: يۈز ئۆرۈسەڭ، ئاتلانساڭ، بەرمەي قويساڭ.
• ابْتِغَاءَ رَحْمَةٍ: رەھمەت ئىزدەش، يەنى رىزىق ئىزدەش.
• مَّيْسُورًا: ئاسان، يۇمشاق، كۆڭۈلنى ئېرىتىدىغان.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! ئەگەر سەن يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان يېقىن تۇغقانلار ۋە مۇھتاجلارغا بېرىدىغان نەرسە تاپالماي، ئۇلارغا بىر نەرسە بېرەلمەي يۈز ئۆرۈسەڭ — بۇ يۈز ئۆرۈش پەقەت ئاللاھنىڭ سەندىن رىزىق ئاتا قىلىشىنى ئۈمىد قىلغانلىقىڭدىن بولسا — ئۇ چاغدا ئۇلارغا يۇمشاق، كۆڭۈلنى ئېرىتىدىغان، ئاسان بىر سۆز ئېيتىپ قوي. مەسىلەن: ئۇلارغا «ئاللاھ سىلەرگە بېرىكىنى ئاتا قىلسۇن، رىزقىڭلارنى كەڭ قىلسۇن» دەپ دۇئا قىلىپ قوي، ياكى «ئاللاھ ماڭا مال-مۈلۈك ئاتا قىلسا، سىلەرگە چوقۇم بېرىمەن» دەپ ئۇلارغا چىرايلىق ۋەدە بەر. بۇنداق قىلىش ئۇلارنىڭ كۆڭلىنى ئېرىتىدۇ، ئۇلارنى رەنجىتمەيدۇ ۋە ئۈمىدسىزلەندۈرمەيدۇ.

بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارغا ئەدەپ-ئەخلاق ۋە ئىنسانىي مۇئامىلە ساۋىتىنى ئۆگىتىدۇ: مال-مۈلۈك يېتەرلىك بولمىغان تەقدىردىمۇ، مۇھتاج كىشىلەرگە قوپال سۆز قىلماي، ئۇلارنىڭ كۆڭلىنى ئېرىتىدىغان، ئۈمىد بېرىدىغان سۆزلەرنى ئېيتىش كېرەك. ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە رىزىقنى ئۆز ھۆكۈمرانلىقى بويىچە بېرىدۇ، شۇڭا بىرەر كىشىگە بېرەلمىگەن چاغدا، ئۇنىڭغا يۇمشاق سۆز قىلىش ۋە ياخشى ۋەدە بېرىش ئەڭ ياخشى يول. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئىسلام دىنى پەقەت مال بېرىش بىلەنلا ئەمەس، بەلكى يۇمشاق سۆز، گۈزەل ئەخلاق ۋە ئۈمىد بېرىش بىلەنمۇ ئىنسانلارنىڭ قەلبىنى ئىسلامغا جەلپ قىلىدۇ. ئاللاھ بىزنى بۇ ئايەتنىڭ كۆرسەتمىسى بويىچە ئەمەل قىلىدىغان، ھەر قانداق ئەھۋالدا يۇمشاق سۆزلەيدىغان ۋە باشقىلارغا ئۈمىد بېرىدىغان بەندىلەردىن قىلسۇن.