Аль-Исра сүрөсү — Аят 36

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• لَا تَقْفُ — "ээрчибе, артынан түшпө, айтпа". "Къафв" деген сөз издин артынан ээрчүү, бир нерсенин изи менен жүрүү дегенди билдирет. Бул жерде: билбеген нерсеңди айтпа, жалган күбөлүк кылба, божомол менен сүйлөбө деген мааниде.
• مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ — "сенде илими жок нерсе". Башкача айтканда, чындыгына көзүң жетпеген, далили жок нерсе.
• السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ — кулак, көз жана жүрөк (акыл-ой, ички сезим). Булар адамдын негизги кабылдоо жана түшүнүү органдары.
• مَسْئُولًا — "сурала турган", "жооп бере турган". Ар бир орган өзү аркылуу кылган иштери үчүн жоопкер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, адам баласы! Сен билбеген, илимиң жетпеген нерсенин артынан ээрчибе. Көргөнүм, угуп калганым деп божомолдоп, жалган сүйлөбө. Бир нерсени айтуудан мурун анын чындыгына көзүң жетсин, далилиң болсун. Анткени кулак, көз жана жүрөк — булардын баарысы Аллахтын алдында жооп берет. Адам өзүнүн кулагы менен эмнени укканы, көзү менен эмнени көргөнү, жүрөгү менен эмнени ойлогону жана ниет кылганы үчүн суракка тартылат. Эгер бул органдарды жакшылыкка колдонсо — сооп алат, жамандыкка колдонсо — жазага тартылат. Кыямат күнү адамдын жаргактары өзүнүн ээсинин кылган иштери жөнүндө күбөлүк берип, ага каршы күбө болот.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят аркылуу Ислам бизди жалган сүйлөөдөн, божомол менен иш кылуудан жана башкалар жөнүндө далилсиз сүйлөөдөн сактайт. Бул — коомдо чындык, ишеним жана таза мамиле орнотуучу эң сонун окуу.
• Ар бир адам өзүнүн кулагы, көзү жана жүрөгү үчүн жоопкер экенин билүү — адамды абайлап, ойлонуп жашоого үндөйт. Бул Исламдын адамга болгон урматын жана адилеттүүлүгүн көрсөтөт.
• Куран бизди жөн гана тыюу менен калбастан, ар бир иштин артында Аллахтын илими жана акыйкат соту бар экенин эскертет. Бул — пенде менен Раббиси ортосундагы жоопкерчиликти терең түшүнүүгө жардам берет.
• Ошондуктан бул аят бизди акыйкатты сүйүүгө, далилге таянууга жана жакшылыкка умтулууга чакырат. Ислам — бул адамды акылдуулукка, тазалыкка жана жоопкерчиликке тарбиялоочу дин.