ซูเราะฮฺ อัล-อิสรออ์ — อายะฮฺ 36

### ความหมายของคำที่ควรอธิบาย

• وَلَا تَقْفُ หมายถึง อย่าติดตาม อย่าเดินตามรอย หรืออย่าพูดตามโดยไม่รู้จริง
• مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ หมายถึง สิ่งที่เจ้าไม่มีความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับมัน
• السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ หมายถึง หู ตา และหัวใจ (ซึ่งเป็นเครื่องรับรู้และคิดพิจารณา)
• مَسْئُولًا หมายถึง จะถูกสอบสวนและถามไถ่

### การตีความหมายของอายะฮ์

อายะฮ์นี้เป็นคำสั่งที่ชัดเจนจากอัลลอฮ์แก่ปวงบ่าวว่า “เจ้าจงอย่าติดตามสิ่งที่เจ้าไม่มีความรู้” นั่นคือ อย่าพูดหรือกระทำตามความคาดเดา การนึกเดาสุ่ม หรือข่าวลือโดยไม่ได้ตรวจสอบให้แน่ชัดก่อน เพราะการกล่าวหาหรือการกระทำโดยปราศจากหลักฐานที่ถูกต้องนั้นเป็นสิ่งต้องห้าม

อัลลอฮ์ทรงย้ำเตือนว่ามนุษย์จะต้องถูกสอบสวนในวันกิยามะฮ์เกี่ยวกับการใช้ประสาทสัมผัสและอวัยวะที่พระองค์ทรงประทานให้ ได้แก่ หู ตา และหัวใจ ว่าใช้ไปในทางใด หากใช้ในการฟังสิ่งที่ถูกต้อง มองสิ่งที่อนุมัติ และคิดพิจารณาในสิ่งที่ดีงาม ก็จะได้รับผลบุญ แต่หากใช้ไปในการฟังสิ่งต้องห้าม มองสิ่งต้องห้าม และคิดวางแผนในสิ่งชั่วร้าย ก็จะได้รับโทษ

นอกจากนี้ยังมีความหมายอีกนัยหนึ่งว่า อวัยวะเหล่านี้จะถูกสอบสวนและเป็นพยานปรักปรำเจ้าของของมันในวันพิพากษา ตามที่อัลลอฮ์ตรัสไว้ในอายะฮ์อื่นว่า “ในวันนั้นพวกเขาจะกล่าวแก่อวัยวะของพวกเขา (ที่ทำบาป) ว่า ทำไมพวกเจ้าจึงเป็นพยานปรักปรำเรา?” (ฟุศศิลัต 41:20) ดังนั้นมนุษย์จะปฏิเสธความผิดไม่ได้เลย เพราะอวัยวะของตนเองจะเปิดเผยความจริงทั้งหมด

### บทเรียนและคุณค่าที่ได้รับจากอายะฮ์

1. การยึดมั่นในหลักฐานและความจริง – อิสลามสั่งให้ผู้ศรัทธาแสวงหาความรู้และความแน่ใจก่อนจะพูดหรือกระทำใด ๆ ไม่ให้เชื่อตามข่าวลือหรือการคาดเดา ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดความเสียหายทั้งต่อตนเองและสังคม
2. ความรับผิดชอบต่ออวัยวะของตน – ทุกคนจะต้องรับผิดชอบต่อการใช้หู ตา และหัวใจของตนเองในวันปรโลก ดังนั้นเราควรใช้มันในสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงพอพระทัยเท่านั้น
3. การไม่กล่าวหาหรือใส่ร้ายผู้อื่น – การกล่าวหาว่าผู้อื่นทำผิดโดยไม่มีหลักฐานยืนยันเป็นบาปใหญ่ และอายะฮ์นี้เป็นเครื่องป้องกันสังคมจากความแตกแยกและการใส่ร้ายป้ายสี
4. ความรอบคอบเป็นคุณธรรมของผู้ศรัทธา – ผู้ศรัทธาที่แท้จริงจะไม่รีบด่วนตัดสินใจหรือเชื่ออะไรง่าย ๆ จนกว่าจะได้ตรวจสอบให้ถี่ถ้วน ซึ่งนำไปสู่ความสงบสุขของสังคม
5. การตระหนักถึงวันแห่งการตอบแทน – เมื่อรู้ว่าทุกอวัยวะจะถูกสอบสวน มนุษย์ก็จะระมัดระวังตัวและไม่กล้าทำความชั่วแม้ในที่ลับ เพราะรู้ว่าอัลลอฮ์ทรงเห็นและจะทรงนำความจริงมาเปิดเผยในวันกิยามะฮ์

ขอให้อัลลอฮ์ทรงช่วยให้เราใช้หู ตา และหัวใจของเราไปในทางที่พระองค์ทรงพอพระทัย และทรงปกป้องเราจากการพูดหรือกระทำโดยปราศจากความรู้ที่ถูกต้อง อามีน