Sura Al-Isra — Aya 36

Maana ya Maneno:

• لَا تَقْفُ: Usifuate, usiseme au usitende kwa kufuata dhana tu bila uhakika.
• الْفُؤَادُ: Moyo au akili inayofikiri na kuelewa.

Ufafanuzi wa Aya:

Ewe mwanadamu! Usifuate wala usiseme kitu usichokijua kwa uhakika, wala usitende kwa kufuata dhana, uvumi, au makisio tu. Bali thibitisha kabla ya kusema au kutenda, kwani mwenye hekima huthibitisha mambo kabla ya kuyafanyia uamuzi.

Hakika Mwenyezi Mungu Atemuuliza kila mtu Siku ya Kiyama kuhusu matumizi ya masikio yake, macho yake, na moyo wake (akili yake). Ataulizwa: Umesikia nini na kwa nini? Umeona nini na kwa nini? Na umefikiri nini na kwa nini? Kila kiungo kitashuhudia dhidi ya mtu kwa yale aliyokitenda nacho.

Iwapo mtu alivitumia viungo hivi katika mambo ya kheri na wema, atapata thawabu kubwa. Na iwapo alivitumia katika mambo ya uovu na dhambi, atapata adhabu inayostahiki. Kwa hiyo, kila neno analolisema mtu, kila tendo analofanya, na kila nia anayokusudia, yote yatahesabiwa na kuulizwa.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Umuhimu wa kuthibitisha habari: Aya inatufundisha kuwa si vema kusema au kutenda kwa kufuata uvumi au dhana, bali ni lazima tuhakikishe ukweli kabla ya kutoa uamuzi. Hii inalinda jamii kutokana na fitna na uharibifu unaotokana na kusambaza habari za uongo.
2. Wajibu wa kuwajibika kwa viungo vyetu: Kila kiungo tulichopewa na Mwenyezi Mungu ni amana itakayoulizwa Siku ya Kiyama. Hii inatufanya tuwe makini katika matumizi ya macho, masikio, na akili zetu, tuepuke kuyatumia katika mambo yanayomkasirisha Mwenyezi Mungu.
3. Haki ya mtu binafsi na heshima yake: Aya inalinda heshima ya watu kwa kukataza kusema mambo yasiyojulikana kwa uhakika, kama kumsingizia mtu au kutoa ushahidi wa uongo. Hii inaimarisha haki na uadilifu katika jamii.
4. Kujenga utamaduni wa uwajibikaji: Kujua kwamba kila tendo litahesabiwa kunamfanya muumini awe mwangalifu na kujenga ndani yake hali ya kujichunguza na kujirekebisha kila wakati, kwa kuwa anajua kwamba Mwenyezi Mungu Anamuona na Atamuuliza.
5. Ukuu wa dini ya Kiislamu: Dini hii inakamilisha maadili ya juu kwa kufundisha umma wake kuthibitisha mambo, kuheshimu ukweli, na kuwajibika kwa matendo yao, jambo linaloleta amani na usalama katika jamii nzima.