اسراء سۈرىسى — ئايەت 78

1) مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• دُلُوكِ الشَّمْسِ: قۇياشنىڭ زەۋال ۋاقتىدىن يەنى بېشى تەڭلىك ئۈستىدىن غەربكە قىيغان ۋاقتىدىن باشلاپ، كۈن پاتقۇچە بولغان ۋاقىت.
• غَسَقِ اللَّيْلِ: كېچىنىڭ قاراڭغۇلۇقى، يەنى كۈن پاتقاندىن كېيىنكى قاراڭغۇلۇق چۈشكەن ۋاقىت.
• قُرْآنَ الْفَجْرِ: بامدات نامىزى. ئۇ "قۇرئان" دەپ ئاتالغان، چۈنكى ئۇ نامازدا قۇرئان ئوقۇش ئۇزۇن ۋە ئوچۇق بولىدۇ.
• مَشْهُودًا: كۆرۈلىدىغان، يەنى پەرىشتىلەر تەرىپىدىن ھازىر بولۇنىدىغان.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا پەيغەمبىرىگە ۋە مۇئمىنلەرگە بۇيرۇق قىلىپ ئېيتىدۇكى، نامازنى تولۇق ۋە كامىل شەكىلدە ئوقۇڭلار. بۇنىڭ ۋاقتى قۇياش بېشى تەڭلىك ئۈستىدىن غەربكە قىيغان چاغدىن باشلىنىپ، كېچە قاراڭغۇلۇقى چۈشكەن ۋاقىتقىچە داۋاملىشىدۇ. بۇ ۋاقىت ئىچىگە پىشىن، ئەسىر، شام ۋە خۇپتەن نامازلىرى كىرىدۇ. يەنە بامدات نامىزىنى ئوقۇڭلار ۋە ئۇنىڭدا قۇرئان ئوقۇشنى ئۇزۇن قىلىڭلار. شۈبھىسىزكى، بامدات نامىزىغا كېچە پەرىشتىلىرى ۋە كۈندۈز پەرىشتىلىرى ھازىر بولىدۇ؛ كېچە پەرىشتىلىرى چىقىپ كېتىدۇ، كۈندۈز پەرىشتىلىرى چۈشىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە نامازنىڭ ئىسلامدىكى ئورنىنىڭ قانچىلىك ئۇلۇغ ئىكەنلىكىنى، ۋاقىتلىرىغا رىئايە قىلىشنىڭ مۇھىملىقىنى ۋە بامدات نامىزىنىڭ ئالاھىدە پەزىلەتلىك ئىكەنلىكىنى ئۆگىتىدۇ. ناماز مۇئمىننىڭ ئاللاھ بىلەن بولغان ئالاقىسىنى مۇستەھكەملەيدىغان، قەلبىنى نۇرلاندۇرىدىغان ۋە روھىنى پاكلاندۇرىدىغان ئىبادەتتۇر. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان نامازنى ئۆز ۋاقتىدا، ئىخلاس بىلەن ۋە تولۇق شەرتلىرىنى ئورۇنداپ ئوقۇشى كېرەك. بامدات نامىزىنى ئوقۇشقا ئېرىنىمەي، بەلكى ئۇنى ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەپ، پەرىشتىلەرنىڭ شاھىتلىقىغا ئېرىشىش ئۈمىدىدە ئوقۇش لازىم. بۇ ئايەت يەنە بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ناماز ئىسلام دىنىنىڭ تۈۋرۈكى بولۇپ، ئۇنى تەرك ئەتكەن ئادەم دىنىنىڭ مۇھىم بىر رۇكنىنى يوقاتقان بولىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزنى نامازنى ئۆز ۋاقتىدا، كامىل شەكىلدە ئوقۇيدىغان ۋە ئۇنىڭدىن ھۇزۇرلىنىدىغان سائادەتلىك بەندىلەردىن قىلسۇن.