Аль-Исра сүрөсү — Аят 99

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَوَلَمْ يَرَوْا – «Алар көрбөдүбү?» / «Алар ойлонушпадыбы?» — бул жерде «көрүү» деген сөз «ой жүгүртүү, акылга салуу, байкоо» маанисинде колдонулган.
• مِثْلَهُمْ – «аларга окшошторду» — башкача айтканда, адамдарды кайра жаратууну.
• أَجَلًا – «белгиленген убакыт, мөөнөт» — ар бир жандын өлүмү жана кайра тирилүүсү үчүн белгиленген убакыт.
• لَا رَيْبَ فِيهِ – «анда эч шек жок» — ал убакыт сөзсүз келет.
• فَأَبَى الظَّالِمُونَ إِلَّا كُفُورًا – «залымдар болсо каапырлыктан башка нерсени кабыл албады» — алар акыйкатты билип туруп, ага баш ийүүдөн баш тартышты.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адамдарды ой жүгүртүүгө чакырат. Ал асмандарды жана жерди ушунчалык улуу, кеңири жана татаал түзүлүштө жараткан Кудай, албетте, аларга окшош адамдарды кайра жаратууга да кудуреттүү. Асман менен жерди жоктон жараткан Зат үчүн адамды кайра тирилтүү такыр кыйын эмес. Бирок адамдар буга ой жүгүртүп, акылга салып, Аллахтын кудуретин таанышпайт.

Аллах алар үчүн белгиленген мөөнөттү дайындаган — ал өлүмдүн убактысы жана кайра тирилүүнүн күнү. Бул мөөнөт сөзсүз келет, анда эч шек-күмөн жок. Бирок залымдар, каапырлар акыйкатты көрүп туруп да, ага моюн сунуудан баш тартып, каапырлыктан, четке кагуудан башка жолду тандашпады. Алардын бул кылыгы акыйкатты билбегендиктен эмес, текебердиктен жана каршы чыгуучулуктан улам болду.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын кудуретин таануу: Асман менен жерди жараткан Аллах адамды кайра тирилтүүгө да кудуреттүү. Бул биздин ыйманыбызды бекемдейт жана акыретке болгон ишенимибизди күчөтөт.
• Ой жүгүртүүгө чакыруу: Ислам бизди айлана-чөйрөгө, жаратылышка көз чаптырып, Аллахтын кудуретин таанууга үндөйт. Бул дин акылга жана ой жүгүртүүгө чакырган дин.
• Ар бир жандын мөөнөтү белгилүү: Ар бирибиздин өлүмүбүз жана кайра тирилүүбүз үчүн белгиленген убакыт бар. Бул бизди жоопкерчиликтүү болууга, жакшылык кылууга жана убакытты туура пайдаланууга тәрбиялайт.
• Акыйкатты четке кагуудан сактануу: Залымдар акыйкатты билип туруп, текебердик менен четке кагышты. Бул бизге акыйкатты кабыл алуу, моюн сунуу жана текебердиктен алыс болуу керектигин үйрөтөт.
• Исламдын жөнөкөйлүгү жана ачыктыгы: Аллахтын бардыгы жана кудурети акыл менен ой жүгүрткөн ар бир адамга ачык-айкын. Ислам — бул табигый жана түшүнүктүү дин, ал адамды акыйкатка, жакшылыкка жана бейишке жеткирет.