سوره اسراء — آیه 99

معانی کلمات:

• أَجَلًا: زمان و مدتی معیّن و مشخص.
• لَا رَيْبَ فِيهِ: شکی در آن نیست، قطعی و حتمی است.
• فَأَبَى: پس امتناع کرد و نپذیرفت.
• كُفُورًا: کفران و انکار شدید (در اینجا انکار معاد و نعمتهای الهی).

تفسیر آیه:

آیا این مشرکان که منکر رستاخیز و معاد هستند، ندیدهاند و نمیدانند که همان خدایی که آسمانها و زمین را با آن عظمت و شکوه آفریده است، قطعاً قادر است که مانند آنان را دوباره بیافریند و آنان را از نو زنده کند؟ کسی که بتواند چنین جهان بزرگی را بیافریند، چگونه از آفرینش دوباره انسانهای کوچک و ضعیف ناتوان باشد؟ این مقایسه خود روشنترین دلیل بر امکان معاد است.

خداوند برای این مشرکان و همه انسانها، زمان و مدتی معیّن قرار داده است که در آن، مرگ و پایان زندگی آنان فرا میرسد و همچنین زمانی برای رستاخیز و حسابرسی تعیین کرده است که هیچ شکی در وقوع آن نیست. هیچ تردیدی در آمدن آن روز وجود ندارد و همه در آن زمان به سزای اعمال خود خواهند رسید.

با این حال، با وجود این همه دلایل روشن و نشانههای آشکار بر قدرت خداوند و حتمیت معاد، ستمگران و مشرکان جز انکار و کفران، هیچ عکسالعملی نشان ندادند و بر عناد و لجاجت خود اصرار ورزیدند. آنان در برابر حق، سرسختی کردند و از پذیرش ایمان سرباز زدند.

فواید و پیامهای آیه:

1. قدرت بیپایان خداوند: آفرینش آسمانها و زمین، بزرگترین دلیل بر قدرت خداوند است؛ پس اگر او توانسته چنین جهان عظیمی را بیافریند، آفرینش دوباره انسانها برای او بسیار آسانتر است.
2. حتمیت معاد: هیچ شکی در وقوع رستاخیز و روز حساب نیست؛ زیرا خداوند برای آن، زمان معیّنی قرار داده است که قطعاً فرا خواهد رسید.
3. هشدار به ستمگران: کسانی که با وجود دلایل روشن، حق را انکار میکنند و بر کفر خود اصرار میورزند، در واقع به خود ستم میکنند و عاقبت سختی در انتظار آنان است.
4. ایمان به قدرت الهی، مایه آرامش: وقتی انسان یقین کند که خداوند قادر است او را دوباره زنده کند و به حساب اعمالش برسد، در زندگی خود مراقب رفتارش خواهد بود و به عدالت الهی امیدوار خواهد شد.
5. دعوت به تفکر و تدبر: این آیه انسان را دعوت میکند که در آفرینش آسمانها و زمین بیندیشد تا از این طریق به قدرت خداوند پی برده و ایمانش به معاد قویتر شود.