Kəhf surəsi — Ayə 68

Kəlmələrin mənaları:

• Təsbir: səbir etmək, dözmək.
• Tühit: əhatə etmək, tam məlumat sahibi olmaq.
• Xübran: xəbər, məlumat, elm.

Təfsir:

Bu ayə, Həzrət Xızırın (əleyhissalam) Həzrət Musaya (əleyhissalam) buyurduğu sözlərdir. Xızır, Musanın öz elminə əsaslanaraq görəcəyi bəzi işlərə səbir edə bilməyəcəyini, çünki bu işlərin zahiri görünüşünün insanı çaşdıra biləcəyini bildirir. O, Musa Peyğəmbərə xatırladır: "Sən mənim edəcəyim işlərin arxasındakı hikməti bilmirsən; sən yalnız zahiri görürsən, amma mən Allahın mənə öyrətdiyi gizli elmlə iş görürəm. Buna görə də, sən necə səbir edə bilərsən ki, mənasını və hikmətini bilmədiyin bir işə dözəsən?"

Burada bizə böyük bir dərs var: İnsan bəzən qarşılaşdığı hadisələrin zahirinə baxaraq tez hökm verir, amma hər işin bir daxili hikməti, arxasında bir müdriklik ola bilər. Allah-təala bəzi qullarına xüsusi elm və hikmət verir ki, onların işləri zahirən qəribə görünsə də, əslində dərin məna daşıyır. Bu ayə bizə təvazökarlığı öyrədir: elmimizin məhdud olduğunu qəbul etməli, bilmədiyimiz işlərə qarşı səbirli olmalı və Allahın hikmətinə etibar etməliyik. Çünki Allah hər şeyi biləndir, biz isə yalnız Ondan öyrəndiyimiz qədərini bilirik.

Ey mömin! Bu ayədən öyrən ki, həyatda qarşılaşdığın bəzi hadisələr sənə qəribə və ya səhv görünə bilər, amma unutma ki, Allahın elmi sonsuzdur və hər işdə bir xeyir, bir hikmət vardır. Sənə düşən vəzifə, səbirli olmaq, Allaha təvəkkül etmək və Ondan hidayət istəməkdir. Çünki səbir, imanın yarısıdır və Allah səbir edənləri sevir. Bu ayə həm də bizə elmə olan həvəsi artırır: nə qədər çox öyrənsək, həyatın sirlərini bir o qədər dərk edərik, amma yenə də Allahın elmi qarşısında aciz olduğumuzu bilməliyik.