Аль-Кахф сүресі — Аят 77

1. Қиын сөздердің мағынасы:

• فَانطَلَقَا: екеуі жолға шықты, жүріп кетті.
• اسْتَطْعَمَا: тамақ сұрады, қонақжайлық тіледі.
• فَأَبَوْا: бас тартты, көнбеді.
• يُضَيِّفُوهُمَا: екеуін қонақ етіп қабылдау.
• جِدَارًا: қабырға, дуал.
• يُرِيدُ أَن يَنقَضَّ: құлауға жақын тұр, опырылып түсейін деп тұр.
• فَأَقَامَهُ: оны түзетті, тік тұрғызды.
• أَجْرًا: ақы, жалақы.

1. Түсіндірмесі:

Мұса мен Хыдыр (ғ.с.) жолдарын жалғастырып, бір қаланың тұрғындарына жетті. Олар сол жердің адамдарынан тамақ сұрап, қонақ болуды өтінді. Алайда қала халқы оларды қонақ етуден бас тартты, тіпті қонақжайлық парызын да орындамады. Сонда екеуі сол қаладан құлауға шақ қалған, қисайып тұрған бір қабырғаны көрді. Хыдыр оны қолымен түзетіп, қайта тік тұрғызды. Мұса (ғ.с.) бұған таңданып: «Егер қаласаң, осы ісің үшін ақы алар едің», – деді. Яғни ол: «Бізге тамақ керек еді, қала халқы бізді қонақ етпеді, енді осы жұмысың үшін ақы алсаң, сол ақыға аштығымызды басар едік», – деген еді. Бұл жерде Мұса (ғ.с.) адамдық қажеттілік тұрғысынан айтқан, ал Хыдыр (ғ.с.) Алланың әмірімен әрекет етіп жатқан еді.

1. Осы аяттан алынатын пайдалы тұстар:

• Қонақжайлық – исламның әдептіліктерінің бірі. Қала халқының қонақтарды қабылдамауы айыпталған мінез ретінде баяндалады. Бұл мұсылмандарды қонақжай, жомарт болуға шақырады.
• Жақсылық жасау тек ақы үшін емес, Алла разылығы үшін болуы керек. Хыдыр (ғ.с.) қабырғаны тегін түзетті, себебі ол Алланың әмірін орындап жатты.
• Адам баласының табиғи қажеттіліктері бар, бірақ кейде Алланың хикметі адамның көздегенінен өзгеше болуы мүмкін. Мұса (ғ.с.) ақы алуды ұсынды, бірақ Хыдыр (ғ.с.) Алланың жоспарын орындады.
• Сабыр мен тәуекел – Алланың әміріне бағынудың көрінісі. Хыдыр (ғ.с.) сырт көзге түсініксіз істер жасаса да, ол Алланың бұйрығын орындады.
• Бұл аят адамдарды исламның ізгіліктеріне, жомарттыққа, сабырға және Алланың хикметіне сенуге шақырады. Құран – адам баласына әрдайым тура жол көрсететін, жүректі жылытатын кітап.