Maryam surasi — Oyat 5

Kalimalarning ma'nolari:

• الْمَوَالِيَ — yaqin qarindoshlar, urugʻ-aymoq (asaba).
• مِن وَرَائِي — mendan keyin, vafotimdan soʻng.
• عَاقِرًا — tugʻmaydigan, bepusht ayol.
• فَهَبْ لِي — menga ato et, ber.
• مِن لَّدُنكَ — Oʻz huzuringdan, Oʻz dargohingdan.
• وَلِيًّا — voris boʻladigan, ishlarimni davom ettiruvchi farzand.

Tafsir:

Zakariyo alayhissalom yoshi ulgʻayib, sochlari oqargan, suyaklari zaiflashgan bir paytda, qavmiga nasihat qilib, ularni Allohning diniga daʼvat qilardi. Ammo u qavmining ahvolini koʻrib, ulardan xavfsirab qoldi. Chunki u vafot etsa, uning oʻrniga qoladigan qarindoshlari (asaba) din ishlariga yetarlicha eʼtibor bermasliklaridan, Allohning dinini zoye qilishlaridan, ahkomlarini oʻzgartirib yuborishlaridan qoʻrqdi. Buning sababi shundaki, u Bani Isroil orasida dinni buzish, paygʻambarlarni oʻldirish kabi holatlarni koʻrgan edi. Shu bois u Allohdan oʻziga farzand ato etishini soʻradi — shunday bir farzandki, u dinni mustahkam ushlab, xalqni Allohga daʼvat qilsin, undan keyin ishlarni davom ettirsin.

Zakariyoning xotini esa tugʻmaydigan, bepusht ayol edi. Shunga qaramay, u Allohning qudratidan umidini uzmadi va Oʻz huzuridan, Oʻz dargohidan unga bir voris, bir yordamchi farzand berishini iltijo qildi. Chunki u Allohning hamma narsaga qodir ekanini, xohlasa, bepusht ayoldan ham farzand berishini yaxshi bilar edi.

Foydalar:

• Paygʻambarlar ham inson boʻlib, ular ham kelajak avlod haqida qaygʻurganlar va dinning davom etishini orzu qilganlar. Bu esa bizga diniy merosni asrab-avaylash va kelgusi avlodga yetkazish muhimligini oʻrgatadi.
• Yaxshi farzand — bu ota-onaning eng katta boyligi va xalq uchun foydali inson boʻlishi eng ulugʻ neʼmatdir. Shuning uchun har bir ota-ona farzandining solih boʻlishini Allohdan soʻrashi lozim.
• Allohning qudrati cheksizdir. U xohlasa, har qanday „imkonsiz“ holatdan ham chiqaradi. Bepusht ayoldan farzand berish ham Uning uchun oson ishdir. Shuning uchun banda hech qachon Allohning rahmatidan umid uzmasligi kerak.
• Duo — bu bandaning Allohga boʻlgan eng yaqin ibodatlaridan biridir. Zakariyo alayhissalomning duosi bizga har qanday ehtiyojda, hatto eng ogʻir vaziyatlarda ham Allohga iltijo qilishni oʻrgatadi.