سوره مریم — آيت 5

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• الْمَوَالِيَ: مائٽ ۽ عَصبت، يعني اهي مائٽ جيڪي مريض جي مرڻ کان پوءِ سندس وارث ۽ ذميوار ٿيندا آهن.
• مِن وَرَائِي: مون کان پوءِ، يعني منهنجي مرڻ کان پوءِ.
• عَاقِرًا: ٻاجھ، اها زال جيڪا ٻار نه ڄڻي.
• مِن لَّدُنكَ: تنهنجي طرفان، تنهنجي خاص عطا سان.
• وَلِيًّا: وارث ۽ مددگار، اهڙو پٽ جيڪو منهنجي جاءِ تي دين جي ذميواري سنڀالي.

2) آيت جي تفسير:

حضرت زڪريا عليه السلام الله تعاليٰ کي پنهنجي دل جي حاجت ٻڌائي ٿو ته: اي منهنجا رب! مون کي پنهنجي مائتن ۽ عَصبت جو خوف آهي ته منهنجي مرڻ کان پوءِ اهي دين جي ذميواري صحيح طرح نه نڀائيندا ۽ نه ئي ماڻهن کي تنهنجي طرف سڏيندا، ڇاڪاڻ ته اهي دنيا جي ڪمن ۾ مشغول ٿي ويا آهن. مون بني اسرائيل ۾ اهو به ڏٺو ته ڪيئن انهن دين ۾ تبديليون آنديون ۽ انبين کي قتل ڪيو. ان کان علاوه منهنجي زال به ٻاجھ آهي، اولاد نه ٿي ڄڻي. تنهن ڪري اي الله! مون کي پنهنجي خاص عطا سان هڪ اهڙو پٽ عطا فرما جيڪو منهنجو وارث ۽ مددگار بڻجي، منهنجي مرڻ کان پوءِ دين جي ذميواري سنڀالي ۽ تنهنجي دين کي محفوظ رکڻ ۾ منهنجو جانشين ٿئي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• دين جي فڪر جي اهميت: حضرت زڪريا عليه السلام جو اصل فڪر دنيا يا مال جي وراثت نه هو، پر دين جي حفاظت ۽ ان جي ذميواري جو فڪر هو. اسان کي به پنهنجي دين جي حفاظت جو فڪر رکڻ گهرجي.
• الله تي ڀروسو ۽ دعا جي طاقت: حضرت زڪريا عليه السلام جڏهن محسوس ڪيو ته ڪو به سندس مددگار ناهي، تڏهن سڌو الله کي دعا ڪيائين. اسان کي به مشڪلاتن ۾ الله کي سڏڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته هو ئي حقيقي مددگار آهي.
• اولاد صالح جي دعا: حضرت زڪريا عليه السلام صرف اولاد نه گهريو، پر ”وَلِيًّا“ يعني اهڙو پٽ گهريو جيڪو دين جو ذميوار ۽ مددگار بڻجي. اسان کي به اولاد لاءِ دعا ڪرڻ گهرجي ته الله اسان کي اهڙو صالح اولاد عطا فرمائي جيڪو دين جو خدمتگار بڻجي.
• الله جي قدرت تي يقين: حضرت زڪريا عليه السلام جي زال ٻاجھ هئي، پوءِ به هن الله کان اولاد گهريو، ڇاڪاڻ ته هن کي يقين هو ته الله هر شيءِ تي قادر آهي. اسان کي به ناممڪن لڳندڙ حالتن ۾ به الله کان نه مايوس ٿيڻ گهرجي.
• اسلام ۾ دعا جو مقام: هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته دعا عبادت جو هڪ اهم حصو آهي ۽ الله پنهنجي ٻانهن جي دعا ضرور ٻڌندو آهي، جيتوڻيڪ ان ۾ دير ٿي وڃي.