Марьям сүрөсү — Аят 82

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• كَلَّا (Калла): «Жок, андай эмес!» деген маанидеги катуу тыйуу жана четке кагуу сөзү.
• سَيَكْفُرُونَ (сайакуфуруун): «Жакында танышат/четке кагышат» деген мааниде. Бул жерде «каапырлык кылышат» эмес, «аларга кылган сыйынууну танышпайт, четке кагышат» деген мааниде.
• ضِدًّا (диддан): «Каршы, душман, карама-каршы» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта мушриктердин ойлорун түп-тамыры менен жокко чыгарат. Алар дүйнөдө Аллахтан башка сыйынган буттары аларга кыямат күнү колдоо болот, ортомчу болот, аларды куткарат деп ойлошкон. Бирок бул алардын жаңылыш ою эле.

Кыямат күнү келгенде, алар сыйынган нерселер — буттар, айкелдер, «ыйык» деп эсептелген нерселер — өздөрүнө сыйынган адамдарды танышпайт, аларга кылган сыйынууларын четке кагышат. «Мен сага сыйын деп айткан эмесмин, мен сага буйрук берген эмесмин» деп, алардан баш тартышат. Мына ушундайча, алар дүйнөдө өздөрүнө жардам берет деп үмүт кылган нерселери, акыретте аларга каршы чыгып, душман болуп калышат. Алардын ортосунда душмандык пайда болот.

Ошентип, мушриктер дүйнөдө күткөн пайдасын, колдоосун таппайт. Тескерисинче, алар сыйынган нерселери аларга каршы болуп, алардын азабын күчөтүүгө себеп болот. Бул аят адамдарды ой жүгүртүүгө чакырат: эгер сен Аллахтан башка нерсеге сыйынсаң, ал сага акыретте жардам бербейт, тескерисинче, зыян гана алып келет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтан башкага сыйынуу — чоң адашуу. Бул аят бизге көрсөткөндөй, Аллахтан башка нерселерге (буттарга, адамдарга, нерселерге) сыйынуу адамга эч качан пайда алып келбейт. Тескерисинче, акыретте зыян гана берет. Бул бизди жалгыз Аллахка гана сыйынууга үндөйт.
• Кыямат күнүндөгү чындык. Бул аят кыямат күнүндөгү чындыкты эскертет. Ошол күнү эч ким эч кимге жардам бере албайт. Ар бир адам өзүнүн кылган иштери үчүн жооп берет. Бул бизди дайыма жакшы иштерди кылууга, Аллахтын буйруктарын аткарууга түрткү берет.
• Ислам — туура жол. Ислам бизге эң туура жолду көрсөтөт: жалгыз Аллахка сыйынуу, Ага эч нерсени шерик кылбоо. Бул аят аркылуу биз Исламдын чындыгын, анын адамды адашуудан сактай тургандыгын түшүнөбүз. Ислам — бул адамды дүйнөдө да, акыретте да бакытка жеткире турган жалгыз туура жол.
• Ой жүгүртүү жана акылдуу болуу. Бул аят бизди ой жүгүртүүгө, акылдуу болууга чакырат. Эгер биз Аллахтан башка нерсеге сыйынсак, акыретте эмне болорун ойлонуп көрөлү. Бул бизди туура жолго түшүүгө, Исламды тереңирээк түшүнүүгө жана ага бекем карманууга жетелейт.