Sure Bakara — Ayet 13

Kelime Anlamları:

• Süfehâ (السفهاء): Akılsızlar, beyinsizler, görüş ve idrakten yoksun olanlar demektir. Bu kelime, aklın gereğini terk edip düşük ve aşağılık işlere yönelen kimseler için kullanılır.
• Âmennâ (آمنا): İman ettik, tasdik ettik, kalben ve dille kabul ettik anlamına gelir.
• E lâ (ألا): Dikkat çekme ve uyarı edatıdır; "Dikkat edin! Haberiniz olsun!" anlamı taşır.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, münafıkların iç yüzlerini ve onların iman karşısındaki küstahça tavırlarını bizlere haber vermektedir. Münafıklara, tıpkı sahâbe-i kirâm gibi -yani kalpleriyle tasdik edip dilleriyle ikrar ederek ve amelleriyle de bunu doğrulayarak- iman etmeleri söylendiğinde, onlar büyüklenerek ve alay ederek şöyle demişlerdir: "Biz de mi o akılsızların, o beyinsizlerin iman ettiği gibi iman edeceğiz?!" Onlar, sahâbeyi ve müminleri küçümseyerek kendilerini akıllı, müminleri ise akılsız görmekteydiler. Hâlbuki gerçek bunun tam tersidir.

Yüce Allah onların bu iddialarına şöyle cevap vermektedir: "Dikkat edin! Gerçek akılsızlar, gerçek beyinsizler ancak onların ta kendileridir!" Çünkü onlar, kendilerine fayda sağlayacak olan ebedî kurtuluşu ve sonsuz saadeti bırakıp geçici dünya menfaatlerine ve nefislerinin heveslerine sarılmışlardır. Akıl, insanı doğru yola ileten ve zarardan koruyan bir melekedir; oysa onlar, kendilerini hem dünyada hem ahirette helâke sürükleyen bir yolu seçmişlerdir. Fakat ne yazık ki bunun farkında değillerdir; kalpleri mühürlendiği için gerçeği göremezler.

Bu âyet bize şu dersi vermektedir: İman, akıl sahiplerinin işidir; çünkü akıl, insanı yaratılış gayesini düşünmeye ve Allah'ın emirlerine teslim olmaya götürür. Sahâbe-i kirâm'ın imanı, saf ve tertemiz bir imandı; onlar hiç tereddüt etmeden, hiç alay etmeden, kalplerinin derinliklerinden gelen bir teslimiyetle iman etmişlerdir. İşte gerçek akıl ve gerçek olgunluk budur. Münafıkların yaptığı gibi iman edenleri küçümsemek, alay etmek ve kendini beğenmişlik ise ancak cehaletin ve akılsızlığın ta kendisidir.

Sevgili kardeşim! Sen sakın iman edenleri küçümseyen, onlarla alay eden kimselere aldırma. Onların bu tavırları, aslında kendi akılsızlıklarının ve kalp gözlerinin körlüğünün bir göstergesidir. Sen, sahâbe-i kirâm'ın yolundan giderek imanını kalbine, diline ve ameline yansıt; çünkü kurtuluş ancak bu saf ve samimi imandadır. Allah'ın vaadi gerçektir: İman edenler dünyada izzetli, ahirette ise cennetle mükâfatlandırılacaklardır. Münafıklar ise dünyada rezil, ahirette ise cehennemin en alt tabakasına mahkûm olacaklardır. Rabbimiz bizleri sahâbe-i kirâm'ın izinden gidenlerden eylesin.