સૂરા અલ-બકરા — આયત 139

શબ્દોની સમજૂતી:

• أَتُحَاجُّونَنَا: શું તમે અમારી સાથે દલીલ-વિવાદ કરો છો? "મુહાજ્જા" એટલે પોતાની દલીલ રજૂ કરવા માટે કરવામાં આવતી ચર્ચા-વિવાદ.
• مُخْلِصُونَ: અમે નિષ્ઠાવાન છીએ, એટલે કે અમે અમારી ઇબાદત અને આજ્ઞાપાલન ફક્ત અલ્લાહ માટે ખાસ કરીએ છીએ, તેની સાથે કોઈને ભાગીદાર ઠેરવતા નથી.

આયતનો તફસીર:

હે નબી! તમે યહૂદીઓ અને ખ્રિસ્તીઓને કહી દો: શું તમે અમારી સાથે અલ્લાહના દીન અને તેની એકતાવાદી ઇબાદત વિશે દલીલ-વિવાદ કરો છો? જ્યારે અલ્લાહ તો અમારો પણ પાલનહાર છે અને તમારો પણ પાલનહાર છે. તે કોઈ એક જ કોમ માટે ખાસ નથી, બલ્કે સમસ્ત સૃષ્ટિનો માલિક છે. તમારો દાવો કે તમે જ અલ્લાહના સૌથી નજીક છો, કારણ કે તમારો દીન જૂનો છે અને તમારું ગ્રંથ પહેલાં આવ્યો છે — આ કોઈ દલીલ નથી. અમારા કર્મો અમારી સાથે છે અને તમારા કર્મો તમારી સાથે. દરેક વ્યક્તિને તેના પોતાના કર્મોનો બદલો મળશે. અમે તમારા કર્મો વિશે પૂછવામાં નહીં આવીએ અને તમે અમારા કર્મો વિશે પૂછવામાં નહીં આવો. અને અમે અલ્લાહ માટે ઇબાદત અને આજ્ઞાપાલનમાં પૂરી નિષ્ઠા ધરાવીએ છીએ, તેની સાથે કોઈને ભાગીદાર ઠેરવતા નથી, ન તો દેખાડા માટે કોઈ સારું કામ કરીએ છીએ.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. અલ્લાહ સૌનો પાલનહાર છે: અલ્લાહ તઆલા ફક્ત કોઈ એક કોમ કે જૂથનો ભગવાન નથી, બલ્કે સમસ્ત માનવજાતનો અને આખી સૃષ્ટિનો પાલનહાર છે. આ વાત દિલમાં ઉતારીએ તો આપણે કોઈને પણ ધર્મના નામે હલકું ન સમજીએ.
2. કર્મોનો બદલો વ્યક્તિગત છે: દરેક વ્યક્તિ પોતાના કર્મો માટે જવાબદાર છે. કોઈ બીજાના સારા કર્મોનો લાભ ઉઠાવીને કે બીજાના પાપનું ભાર વહીને જન્નતમાં નહીં જઈ શકે. આ આયત આપણને પોતાના કર્મો સુધારવા તરફ પ્રેરિત કરે છે.
3. ઇખલાસ (નિષ્ઠા) એ સાચી ઓળખ છે: અલ્લાહના નજદીક સૌથી વધુ કીમતી ચીજ ઇખલાસ છે — એટલે કે દિલથી ફક્ત અલ્લાહ માટે ઇબાદત કરવી, દેખાડા અને શેખી વગર. આ આયત આપણને શીખવે છે કે દાવા કરવા કરતાં નિષ્ઠાપૂર્વક અલ્લાહની બંદગી કરવી વધુ મહત્ત્વની છે.
4. દલીલ-વિવાદમાં ન પડવું: ધર્મના મામલે ઝઘડો અને વ્યર્થ દલીલ કરવાને બદલે આપણે આપણું કામ નિષ્ઠાથી કરવું જોઈએ અને બીજાને પણ સૌમ્યતાથી સમજાવવું જોઈએ.
5. ઇસ્લામની સરળતા અને સાર્વત્રિકતા: આ આ