بقرہ سۈرىسى — ئايەت 14

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• لَقُوا: ئۇچراشتى، يولۇقتى.
• خَلَوْا: يالغۇز قالدى، ئايرىلدى؛ بۇ يەردە «مۇئمىنلەردىن ئايرىلىپ، ئۆز يېقىنلىرىنىڭ يېنىغا بارغاندا» دېگەن مەنىدە.
• شَيَاطِينِهِمْ: ئۇلارنىڭ شەيتانلىرى؛ بۇ يەردە ئۇلارنىڭ كۇفرىي رەھبەرلىرى ۋە ئازغۇن باشلىقلىرى كۆزدە تۇتۇلغان.
• مُسْتَهْزِئُونَ: مەسخىرە قىلغۇچىلار، كۈلگۈچىلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

بۇ ئايەت مۇناپىقلارنىڭ ئىككى يۈزلىمىچىلىكىنى ئاشكارىلايدۇ. ئۇلار مۇئمىنلەرگە يولۇققاندا، ئۇلارنىڭ كۆزىنى بوياش ۋە ئۆزلىرىنى ئاماندا ساقلاش مەقسىتىدە: «بىز ئىمان ئېيتتۇق، سىلەر ئىمان ئېيتقان نەرسىگە بىزمۇ ئىشەندۇق» دەيدۇ. ئەمما مۇئمىنلەردىن ئايرىلىپ، ئۆزلىرىنىڭ كۇفرىي رەھبەرلىرى ۋە ئازغۇن باشلىقلىرىنىڭ يېنىغا يالغۇز بارغاندا، ئۇلارغا: «بىز ھەقىقەتەن سىلەر بىلەن بىللە، سىلەرنىڭ يولۇڭلاردا، كۇفرىڭلارنى تاشلىمىدۇق» دەپ قەتئىي ئىشەنچ بىلدۈرىدۇ. ئۇلار مۇئمىنلەرگە قىلغان ئىمان ئېيتىش دەۋاسىنى پەقەت مەسخىرە ۋە كۈلكە ئۈچۈن قىلغانلىقىنى، ئەمەلىيەتتە مۇئمىنلەرنى ۋە ئۇلارنىڭ دىنىنى مەسخىرە قىلىۋاتقانلىقىنى ئېيتىدۇ. بۇ ئايەت مۇناپىقلارنىڭ ئىچى-سىرتى باشقا، سۆزى ۋە ئەمەلىيىتى ئىككى خىل ئىكەنلىكىنى، ئۇلارنىڭ ھەقىقىي ئېتىقادى كۇفرى ئىكەنلىكىنى، مۇئمىنلەرگە بولغان مۇئامىلىسى پەقەت ساختىپەزلىك ۋە مەسخىرىدىن ئىبارەت ئىكەنلىكىنى ئېنىق بايان قىلىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• بۇ ئايەت مۇناپىقلىقنىڭ ئەڭ خەتەرلىك ئالامىتىنى كۆرسىتىدۇ: ئىككى يۈزلىمىچىلىك، يەنى ئالدىدا باشقا، ئارقىدا باشقا سۆزلەش. بۇ مۇئمىنلەرنى ئېھتىياتچان بولۇشقا ۋە كىشىلەرنى پەقەت سۆزىگە قاراپ ئەمەس، ئەمەلىيىتىگە قاراپ باھالىشىغا ئۈندەيدۇ.
• ئىسلام دىنى سەمىمىيەت ۋە راستچىللىق دىنىدۇر. ئىمان دەۋاسى قىلغان كىشىنىڭ سۆزى بىلەن قەلبى بىر بولۇشى، ئىچى-سىرتى ماس كېلىشى كېرەك. بۇ ئايەت شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئاللاھ تائالا كىشىلەرنىڭ سىرتىدىكى سۆزلىرىنىلا ئەمەس، بەلكى قەلبىدىكى نىيەتلىرىنىمۇ بىلىپ تۇرىدۇ.
• مۇئمىنلەرگە قارىتىلغان مەسخىرە ۋە كۈلكە ئاخىرىدا ئۆزلىرىگە زىيان كەلتۈرىدۇ. بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى مەسخىرە قىلىشتىن ۋە دىننى ئويۇنچۇق قىلىشتىن ساقلىنىشقا چاقىرىدۇ.
• بۇ ئايەت يەنە شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ھەقىقىي ئىمان كىشىنى ئىككى يۈزلىمىچىلىكتىن، ساختىپەزلىكتىن ۋە مەسخىرە قىلىشتىن پاك قىلىدۇ. ئىسلام دىنى ئادەمنىڭ قەلبىنى پاكلىق، راستچىللىق ۋە سەمىمىيەت بىلەن تولدۇرىدۇ. شۇڭا بۇ ئايەت ئوقۇغۇچىنى ئىسلامنىڭ ئەخلاقىي گۈزەللىكىگە ۋە ئۇنىڭ ئىنساننى قانداق يۇقىرى پەللىگە كۆتۈرىدىغانلىقىغا قاراپ قىزىقتۇرىدۇ.