Аль-Бакара сүрәсе — Аять 44

Сүзләрнең мәгънәләре:

• әл-Бирр — ул тәкъвалык, изгелек, Аллаһуга итагать итү һәм аның рәсүленә иман китерү.
• тәнсәүн — онытасыз, ягъни үзегезне читкә куеп, бүтәннәргә генә әмер бирәсез.
• тәтлүнәл-китаб — сез китапны (Тәүратны) укыйсыз, аның эчтәлеген беләсез.
• әфлә тәгъкыйлүн — әллә акылыгызны эшкә җикмисезме, аңламыйсызмы?

Аять тәфсире:

Әй, Яһүд галимнәре! Сез кешеләрне изгелеккә, тәкъвалыкка, Аллаһуга итагать итәргә өндисез, аларны Мөхәммәд галәйһиссәләмгә иман китерергә чакырасыз, туганнарыгызга һәм дусларыгызга: "Аның дине хак, аның сүзе дөрес, аңа иярүегезне дәвам итегез", — дисез. Әмма үзегезне онытасыз — үзегез аңа иман китермисез, аның диненә кермисез. Сез Тәүратны укыйсыз, анда Мөхәммәд галәйһиссәләмнең сыйфатлары һәм аңа иман китерүнең мәҗбүрилеге язылганын беләсез. Шулай да сез үзегезне шул хактан читкә алып качасыз. Әллә акылыгыз юкмы? Әгәр акыллы булсагыз, беренче чиратта үзегезгә әмер бирер идегез, үзегез дә шул хак дингә керер идегез. Сезнең хәлегез бик гыйбрәтле һәм бик яман — кешеләрне яхшылыкка чакырып, үзегез аннан баш тартучылар!

Гыйбрәтләр һәм файдалар:

1. Гыйлем һәм гамәл бергә булырга тиеш. Кешеләрне яхшылыкка чакыручы, беренче чиратта, үзе шул яхшылыкны эшләргә бурычлы. Гыйлемле кешенең сүзе белән эше туры килмәсә, бу — зур гөнаһ һәм аның сүзенең тәэсирен югалта.
2. Аллаһы Тәгалә безне акыл белән хак белән батылны аерырга өйрәтә. Акыллы кеше үзенә киңәш бирә, ә башкаларга гына түгел. Кешенең үз гамәлләрен тикшерүе — иманның билгесе.
3. Китап әһелләренә (Тәүрат, Инҗил) хак дин килгәч, аңа иярү мәҗбүри була. Аларның үз китапларында Мөхәммәд галәйһиссәләмнең пәйгамбәрлеге турында язылган булуы — аларның гафу ителмәслек хатасын күрсәтә.
4. Диндә икейөзлелек (монофикълык) — иң начар сыйфатларның берсе. Кешеләрне изгелеккә чакырып, үзең аннан баш тарту — Аллаһы каршында зур җинаять.
5. Гыйлемле кешеләрнең вазифасы — хакны сөйләү генә түгел, ә үзләре дә шул хак буенча яшәү. Аларның үрнәге башкаларга тәэсир итә, шуңа күрә аларга карата таләпләр дә зуррак.