Surat Al-Baqarah — Ayat 44

1. Tembung-tembung sing perlu dijlentrehake:

• الْبِرِّ (al-birr): Kabecikan, ketakwaan, lan kabeh tumindak becik sing ditresnani dening Allah, kalebu iman marang Allah lan Rasul-Nya.
• تَنسَوْنَ (tansawna): Saka tembung نَسِيَ (nasiya) sing tegese lali utawa ninggalake. Ing kene tegese ninggalake lan ora nglakoni apa sing diomongake marang wong liya.
• تَتْلُونَ الْكِتَابَ (tatlūnal-kitāb): Maca kitab, yaiku Taurat.
• أَفَلَا تَعْقِلُونَ (afalā ta'qilūn): Apa kowe ora mikir lan ora nggunakake akalmu kanthi bener?

1. Tafsir Ayat:

Ayat iki ngandhani bab tumindak sing ala banget, yaiku wong-wong sing mrentahake wong liya supaya nglakoni kabecikan lan iman marang Allah, nanging dheweke dhewe malah nglalekake awake dhewe lan ora nglakoni apa sing diomongake. Wong-wong iki kalebu para ulama lan pimpinan Yahudi sing ngerti isi kitab Taurat, sing ing jerone ana katrangan bab sifat-sifat Nabi Muhammad ﷺ lan kewajiban iman marang dheweke. Malah ana ing antarane wong-wong Yahudi iki sing ngomong marang kanca-kancane sing wis mlebu Islam supaya tetep kuwat ing agama Muhammad, amarga agama kasebut bener lan omongane bener. Nanging dheweke dhewe ora gelem ngetutake lan ora ngakoni kebenaran sing wis dingerteni.

Allah banjur takon kanthi nada ngecam: Apa kowe ora nggunakake akalmu kanthi bener? Yen kowe wis ngerti kebenaran saka kitab sing kok waca, mesthine kowe kudu ngetutake kebenaran kasebut lan ora mung mrentah wong liya nanging nglalekake awake dhewe. Dadi ayat iki minangka teguran keras marang sapa wae sing mung bisa ngomong babagan kabecikan nanging ora nglakoni, lan dadi pangeling supaya saben wong mikir kanthi bener lan ngetutake kebenaran sing wis dingerteni.

1. Faedah-faedah sing bisa dijupuk:

• Ayat iki mulangake supaya saben wong ora mung bisa mrentah utawa ngajak wong liya nglakoni kabecikan, nanging kudu miwiti saka awake dhewe dhisik. Ibadah lan kabecikan iku kudu ditindakake dening awake dhewe sadurunge ngajak wong liya.
• Islam ngajeni banget marang akal lan pikirane manungsa. Allah ngajak kita nggunakake akal kanggo mangerteni kebenaran lan ngetutake dalan sing bener.
• Wong sing wis ngerti kebenaran saka kitab suci utawa ilmu agama, dheweke duwe tanggung jawab luwih gedhe kanggo nglakoni apa sing dingerteni, ora mung ngomong tanpa tumindak.
• Ayat iki nuduhake yen Islam iku agama sing konsisten antara omongan lan tumindak. Iki dadi daya tarik kanggo wong liya supaya kepincut marang Islam amarga umate nglakoni apa sing diomongake.
• Kanthi mangerteni ayat iki, kita diajak supaya tansah muhasabah (introspeksi) awake dhewe, lan tansah ngupayakake nglakoni kabecikan sadurunge ngajak wong liya, supaya dadi pribadi sing ikhlas lan konsisten ing dalan Allah.