Sure Bakara — Ayet 44

Kelime Anlamları:

• Birr (الْبِرِّ): İyilik, hayır, takva, doğruluk ve her türlü güzel amel.
• Tensavne (تَنْسَوْنَ): Unutuyorsunuz, terk ediyorsunuz, ihmal ediyorsunuz.
• Tetlûne (تَتْلُونَ): Okuyorsunuz, tilavet ediyorsunuz.
• Kitâb (الْكِتَابَ): Burada Tevrat kastedilmektedir.
• Ta'kılûn (تَعْقِلُونَ): Aklınızı kullanıyor musunuz, düşünüp anlıyor musunuz?

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, İsrailoğulları'nın âlimlerini ve özellikle Medine'de yaşayan Yahudi bilginlerini şiddetli bir üslupla kınamaktadır. Onlar, kendi yakınlarına ve dostlarına İslam'ı ve Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği hak dini tavsiye ediyorlar, "Bu zatın getirdiği din haktır, ona tabi olun" diyorlardı. Fakat kendileri bu hakikate iman etmiyorlar, İslam'a girmiyorlardı. İşte bu çelişki, onların ne kadar büyük bir gaflet ve sapkınlık içinde olduklarını gösteriyordu.

Allah Teâlâ onlara şöyle sesleniyor: "Siz insanlara iyiliği, doğruluğu ve hayrı emrediyorsunuz da kendi nefsinizi unutuyor musunuz? Siz Tevrat'ı okuyorsunuz, içindeki hükümleri biliyorsunuz. Tevrat'ta Hz. Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) sıfatları, geleceği müjdelenmektedir. Siz bunu bildiğiniz halde ona iman etmiyor, kendinizi bu büyük hayırdan mahrum bırakıyorsunuz. Hiç mi aklınızı kullanmıyorsunuz?"

Bu hitap, aslında tüm insanlığa ve özellikle ilim ehli olanlara yönelik evrensel bir uyarıdır. İnsan, başkalarına hayrı tavsiye ederken önce kendisinden başlamalıdır. Başkalarına öğüt verip kendisi amel etmeyen kişinin sözü tesir etmez ve bu durum Allah katında büyük bir günahtır. Nitekim bir hadis-i şerifte de buyurulmuştur: "Kıyamet günü bir kişi getirilir ve cehenneme atılır. Bağırsakları dışarı dökülür. O, değirmende dönen eşek gibi bağırsaklarının üzerinde döner. Cehennemlikler ona toplanır ve derler ki: 'Ey filan! Sen bize iyiliği emredip kötülükten nehyetmiyor muydun?' O da şöyle cevap verir: 'Ben size iyiliği emrederdim ama kendim yapmazdım; kötülükten de nehyederdim ama kendim yapardım.'" (Buhari, Müslim)

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet, ilim ve irfan sahibi olan herkes için bir aynadır. Bizler de başkalarına nasihat ederken önce kendi kalbimizi ve amelimizi kontrol etmeliyiz. İlim, amel ile taçlandığında değer kazanır. Sözümüzün tesirli olması için önce kendimizin o söze uyması gerekir. Rabbimiz bizleri, sözü ile özü bir olan, bildiklerini yaşayan ve yaşadıklarını anlatan kullarından eylesin. Unutmayalım ki en güzel öğüt, yaşanılan öğüttür. İslam'ı tebliğ etmenin en etkili yolu, önce kendi hayatımızda onu yaşamaktır. Allah hepimizi, hakkı söyleyen ve hak ile amel edenlerden eylesin. Âmin.