Baqara surasi — Oyat 44

Kalimalarning izohi:

• الْبِرّ — yaxshilik, to‘g‘rilik, taqvo va barcha yaxshi amallar.
• تَنْسَوْنَ — unutasizlar, ya’ni o‘zingizni chetga surib, tark etasizlar.
• تَتْلُونَ الْكِتَابَ — Kitobni (Tavrotni) o‘qiysizlar.
• أَفَلَا تَعْقِلُونَ — aqlingizni ishlatib, to‘g‘ri yo‘lni topmaysizlarmi?

Tafsir:

Ey ilm ahli bo‘lgan yahudiy ulamolari! Sizlar odamlarni yaxshilikka, to‘g‘rilikka va Allohga itoatga chaqirasizlar, lekin o‘zingizni unutasizlar. Ya’ni, o‘zingiz Muhammad alayhissalomga iymon keltirish kabi buyuk yaxshilikdan yuz o‘girasizlar. Holbuki, sizlar Tavrotni o‘qiysizlar va unda Muhammad alayhissalomning sifatlari, uning haq ekanligi va unga iymon keltirish lozimligi bitilganini bilasizlar. Shunga qaramay, o‘zingiz unga ergashmaysizlar, boshqalarni esa yaxshilikka buyurasizlar. Bu qanchalik ayanchli holat! Aqlingizni ishlatib, o‘zingiz qilayotgan ishning xatoligini anglamaysizlarmi? Nega haqni tark etib, botilga yopishib olibsizlar? Agar aqlingizni to‘g‘ri ishlatsangiz, avval o‘zingiz amal qilib, keyin boshqalarni chaqirgan bo‘lar edingiz.

Dars va nasihat:

Ey mo‘minlar! Bu oyat har birimiz uchun katta ibratdir. Kimki boshqalarni yaxshilikka chaqirsa, avvalo o‘zi amal qilishi kerak. Chunki so‘z bilan emas, amal bilan o‘rnak bo‘lish eng ta’sirli da’vatdir. Payg‘ambarimiz alayhissalom: “Qiyomat kuni odam o‘z birodariga yaxshilikni buyurib, o‘zi qilmagan holda keltriladi”, deb ogohlantirganlar. Alloh taolo bizni riyokorlikdan, so‘z bilan amalning farqlanishidan saqlasin. Har birimiz avval o‘z nafsimizni isloh qilishga harakat qilaylik, so‘ngra boshqalarni yaxshilikka da’vat etaylik. Zero, chinakam da’vat — bu amaliy namuna bo‘lishdir. Alloh taolo bizlarni ham so‘zida va amalida sodiq bandalaridan qilsin!